Quest Δωμάτιο Θρόνου Αρχάνες

Τα ανώτερα στρώματα του τμήματος που έκανε η Δρ Έφη Σαπουνά – Σακελλαράκη τον περασμένο Αύγουστο στην Τουρκογειτονία, στις Αρχάνες, έφεραν στο φως νέες ανακαλύψεις.

Στη Ζώμιντο στον Ψηλορείτη, όπου συνέχισε τις ανασκαφές του Έφη Σαπουνά- Σακελλαράκη μετά τον θάνατο του συζύγου της Γιάννη Σακελλαράκη όσοι την είδαν είπαν ότι έτρεχε σαν αγριόγιδο στα βουνά της Κρήτης. Το περασμένο καλοκαίρι ολοκλήρωσε και έκλεισε αυτές τις ανασκαφές (υπό την αιγίδα της Αρχαιολογική Εταιρεία) στα μινωικά ανάκτορα για να ολοκληρωθεί η τελική δημοσίευση, και πολλοί πίστεψαν ότι θα έμενε σιωπηλός.

Όμως το μυαλό της έτρεχε ήδη σε μια μικρή τομή που ετοιμαζόταν να ανοίξει, όπως έκανε τον περασμένο Αύγουστο στις Αρχάνες. Συναρπαστικό αν σκεφτεί κανείς ότι επέστρεψε και άνοιξε ένα νέο ερευνητικό μέτωπο στις Αρχάνες μετά από 30 χρόνια.

Το εκτεθειμένο τμήμα του από το παλάτι των Αρχανών εκδόθηκε σε δύο τόμους. Επομένως, νέες έρευνες στο κτήριο του παλατιού στην Τουρκογειτονία ξεκίνησαν βορειότερα. «Είχα μερικές ερωτήσεις και έψαχνα για απαντήσεις. Υποψιαζόμουν ότι εκεί θα βρίσκαμε την αίθουσα του θρόνου. λέει στην “Κ” ο βυθοκόρος, ο οποίος θα συνεχίσει την εξερεύνηση τον Ιούλιο του 2023.

Επιπλέον, υπενθυμίζει ότι ο αρχαιολόγος σερ Άρθουρ Έβανς, βλέποντας τείχη στους δρόμους της πόλης, μίλησε για το «θερινό ανάκτορο της Κνωσού» (θερινό ανάκτορο της Κνωσού). «Στην πορεία», συνεχίζει, «το παλάτι αναζήτησαν ο Σ. Μαρινάτος και ο Ν. Πλάτων σε διάφορα σημεία, αλλά χωρίς επιτυχία, και τελικά το ανακάλυψε ο Γιάνης Σακελλαράκης το 1964, νεαρός τότε επιμελητής στην Κρήτη. Το πιο έξυπνο πράγμα που έκανε ήταν να έψαξε όλα τα υπόγεια των σπιτιών της περιοχής. Χορηγός ήταν το Archana Touring Club. Και εκεί, στο υπόγειο που σκάψαμε, βρεθήκαμε στην είσοδο του παλατιού.” Πρόκειται για μια μεγάλη ανασκαφή που αποκάλυψε ένα πολυώροφο ανακτορικό συγκρότημα με 34 ισόγεια διαμερίσματα και τους επάνω ορόφους τους και πολλά ακόμη εντυπωσιακά ευρήματα.

Το κτίριο είναι κατασκευασμένο από καλοδουλεμένους λίθους, πλακόστρωτους χώρους και κολώνες. Αποδεικνύεται ότι πρόκειται για ένα ξεχωριστό κτήριο με λατρευτικό χαρακτήρα, κάτι που αποδεικνύεται από τον αριθμό των πέτρινων βωμών. Με αυτό το σύμπλεγμα συνδέονται επίσης το θέατρο νοτιότερα, το αρχείο γραμμικής γραφής δυτικότερα, η γνωστή «Κατοικία των Αρχανών».

Ωστόσο, το παλάτι εκτεινόταν κάτω από τη σημερινή πόλη. Οι ανασκαφές έπρεπε να σταματήσουν για να απαλλοτριωθούν τα ερειπωμένα κτίρια γύρω από το κεντρικό κτίριο, όπως έγινε με τη χορηγία του Ιδρύματος Ψύχας και τη δωρεά του ελληνικού κράτους.Αρχάνες-1 αναζήτηση δωματίου του θρόνου

Στην ανασκαφή του μινωικού ανακτόρου επέστρεψε μετά από 30 χρόνια η αρχαιολόγος Έφη Σακελλαράκη.

Και φτάσαμε στο έτος 2022, όπου ο ακούραστος αρχαιολόγος επέστρεψε στο βορειότερο μέρος. «Ήθελα να τελειώσω πράγματα που αφήσαμε στη μέση, μια σημαντική τοποθεσία που έδωσε στοιχεία για την καταστροφή μιας ισχυρής πυρκαγιάς με πολλά ευρήματα», σημειώνει. Πίθοι και αγγεία μεταφοράς αρωμάτων, δείγματα υφασμάτων σε πίθους, σκαραβαίοι κ.λπ. Ήθελε επίσης να δει αν το κτίριο στο κέντρο του χωριού συνεχιζόταν από την άλλη πλευρά.

Πράγματι, η συνέχισή του διακρίνεται με κεραμικά της Παλαιοανακτορικής περιόδου (1900 π.Χ.) με ανάγλυφη διακόσμηση «βαρβοτίνης», αλλά και θραύσματα της μυκηναϊκής περιόδου, που δείχνουν συνεχή χρήση, αλλά και ότι ο χώρος έχει διαταραχθεί σε διάφορες εποχές. Βρέθηκαν συμπαγείς τοίχοι με τμήματα κόκκινου και μπλε κονιάματος, θραύσματα τοιχογραφιών, χώροι με δάπεδο με πλακάκια πλαισιωμένοι από ταινίες κονιάματος. Αλλά και μικρά χάλκινα αντικείμενα όπως η εντυπωσιακή σφραγίδα φυλαχτό αχάτη (περ. 1600 π.Χ.) που απεικονίζει ένα ψάρι και ένα δίχτυ κ.λπ.

Η σημασία της περιοχής

Ο συνδυασμός με το βασιλικό νεκροταφείο στο Λόφο Φούρνων, που απέδωσε χρυσό, ελέφαντες και άλλα δώρα, η εγγύτητα με το ιερό στην κορυφή της Τζούχτα, αλλά και με τον ναό της ανθρωποθυσίας στα Ανεμοσπηλιά, δείχνει τη σημασία του Αρκάνα για τη Μινωική αρχαιολογίας, όπως σημειώνει η Έφη Σακελλαράκη.

Περιπέτειες δημιούργησε η αποκάλυψη της ανθρωποθυσίας στην Ανεμοσπηλιά το 1979 από τον Γιάνη Σακελλαράκη, ο οποίος μίλησε ανοιχτά για την ανθρωποθυσία στη Μινωική εποχή. Στην πρώτη επικοινωνία που έγινε στην Αρχαιολογική Εταιρεία το 1980, μέρος της επιστημονικής κοινότητας δεν μπόρεσε να δεχτεί το εύρημα: Το θύμα σε θέση εμβρύου, σε βωμό, με ένα μαχαίρι κολλημένο στο λαιμό.

«Πριν από 37 αιώνες, την εποχή που οι άγριοι σεισμοί σάρωναν την Κρήτη, ένας Μινωίτης ιερέας προσπάθησε να αποκρούσει τη μεγάλη συμφορά σε μια σπάνια πράξη απόγνωσης. Στη θεότητα του ναού στο λόφο πρόσφερε την απόλυτη θυσία: μια ανθρώπινη ζωή. Το θύμα και ο δράστης θάφτηκαν ταυτόχρονα από σεισμό που κατέστρεψε το ιερό», έγραψε αργότερα ο Γιάνης Σακελλαράκης.

Η ερμηνεία του ανασκαφέα έγινε αποδεκτή και εκτιμήθηκε από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα στο Ινστιτούτο Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης. Η ταινία του National Geographic που ακολούθησε το 1981 έκανε το εύρημα παγκοσμίως γνωστό. Όμως στην Ελλάδα η «δοκιμασία» των κριτικών άφησε το ζευγάρι πικρό. Έχασαν τις πανεπιστημιακές θέσεις για τις οποίες είχαν αγωνιστεί, αλλά είχαν αποφασίσει ότι δεν τους ένοιαζε ο τόπος, αλλά η αλήθεια.

Αρχάνες-2 αναζήτηση δωματίου θρόνου
Σφραγισμένος κύλινδρος που βρέθηκε στο νεκροταφείο στο Fourney.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *