Χανιά: Τι αποκάλυψαν οι ανασκαφές στο λόφο Καστέλι – Φωτογραφίες

Οι βαθιές ρωγμές στα γήινα δάπεδα της Ύστερης Γεωμετρικής και Πρώιμης Αρχαϊκής υποδηλώνουν εκτεταμένη σεισμική δραστηριότητα

Ανακτορικό κέντρο της αρχαίας Κυδωνίας αποκαλύφθηκε στις πρόσφατες ανασκαφές της Εφορείας Αρχαιοτήτων στα Χανιά, σύμφωνα με έρευνα της Διευθύντριας Συστηματικών Ανασκαφών στο Λόφο Καστέλι Χανίων και της Επίτιμης Γενικής Διευθύντριας Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Μαρίας Βλαζάκη.

Η κ. Βλαζάκη στην επιστολή της με τα αποτελέσματα των ανασκαφών αναφέρει αναλυτικά:

«Η παλιά πόλη των Χανίων έχει το μεγάλο προνόμιο να ζει, να αναπνέει και να κινείται πάνω στα ερείπια πολλών πολιτισμών με έντονα αποτυπώματα και μπορεί να χαρακτηριστεί ως μια από τις αρχαιότερες πόλεις της Ευρώπης με ζωή ήδη από την 4η χιλιετία π.Χ. Η πολύ σύγχρονη κατοίκηση, που αποτελεί μεγάλο εμπόδιο για την ανακάλυψη του παρελθόντος της, είναι ταυτόχρονα και η γοητεία αυτής της πόλης, που χαρακτηρίζεται από την αρχαία αύρα παντού, στο υπέδαφος, στο έδαφος και στον αέρα.

Οι φετινές ανασκαφές της Εφορείας Αρχαιοτήτων Χανίων υπό τη διεύθυνση της υπογράφοντος Δρ. Μαρίας Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη, που πραγματοποιήθηκαν τους μήνες Οκτώβριο και Νοέμβριο στο λόφο Καστέλι στην Παλιά Πόλη των Χανίων, επιβεβαίωσαν τις πρόσφατα εκφράσεις μας ότι με συστηματική μελέτη του λόφου, και συγκεκριμένα στην περιοχή της οδού Κατρέ, αποκαλύπτεται σταδιακά το ανακτορικό κέντρο και τμήμα του ανακτορικού συγκροτήματος των Χανίων και της Κυδωνίας από τους Μινωικούς και Κρητομυκηναϊκούς χρόνους.

Η υπόθεσή μας, τη δεκαετία του 1980, όταν ήρθε στο φως η περίφημη «Σφραγίδα του Δεσπότη» (Master Impression), ότι απεικόνιζε το ανακτορικό κέντρο των Χανίων όπως φαίνεται από τη θάλασσα στον λόφο Καστέλι, έχει πλέον ενισχυθεί.

Κατά την έρευνα το 2022, ανακαλύφθηκαν ακόμη δύο ξύλινες βάσεις κιόνων, οι οποίες ολοκληρώνουν σε κάποιο βαθμό τη διπλή κιονοστοιχία της μεγάλης αίθουσας υπόστυλης – αίθουσας του 14ου και 13ου αιώνα. π.Χ., που προέκυψε σταδιακά καθώς προχωρούσε η ανασκαφή. Για άλλη μια φορά φέτος ανακαλύψαμε άλλους κυματισμούς στο ασβεστολιθικό δάπεδό του ως αποτέλεσμα της δράσης του ρήγματος που διατρέχει την τάφρο κατά τον σεισμό του 13ου αιώνα. π.χ.

Ισχυρές ενδείξεις οδηγούν στην υπόθεση ότι μπορεί να υπήρχε τρίτη κιονοστοιχία στα ανατολικά, υπογραμμίζοντας περαιτέρω τη σημασία της τοποθεσίας. Η σταδιακή αποκάλυψη της συγκεκριμένης περιοχής αποτελεί ισχυρότατο επιχείρημα για τον εντοπισμό της θέσης αυτής στο λόφο του νότιου τμήματος του μυκηναϊκού ανακτόρου της Κυδωνίας. Αυτό ενισχύεται από το γεγονός ότι αυτό ακριβώς το μέρος επιλέχθηκε για να δεχθεί τις εξιλαστήριες θυσίες των πολυάριθμων θυσιών ζώων και ανθρώπων που ακολούθησαν τον σεισμό.

Σε σχέση με την προγενέστερη νεοανακτορική περίοδο (16ος-15ος αι. π.Χ.), η έρευνα του 2022 παρείχε ένα σημαντικό αποδεικτικό στοιχείο: καθαρίστηκε το δάπεδο μπροστά από τον πλακόστρωτο διάδρομο που ανακαλύφθηκε το 2018, για τον οποίο επίσης βρέθηκε ότι ήταν χαλικώδης ασβέστης, αλλά ελάχιστου πάχους και διαφορετικής υφής και τεχνικής από αυτή του 14ου π.Χ., γεγονός που υποδηλώνει την ύπαρξη ανοιχτού χώρου στο σημείο αυτό.

Χανιά

Ως προς τα νεότερα χρόνια, στα τέλη του 8ου και στις αρχές του 7ου αιώνα, π.χ. (μεταγεωμετρική Ι και ΙΙ περίοδος), ο χώρος ανακαλύφθηκε και πλακοστρώθηκε σε μεγάλη έκταση, σε σημεία με θραύσματα pitto και μεγάλα αγγεία με έντονα ίχνη πυρκαγιών, που πιθανώς συνδέονται με συλλογική δραστηριότητα, ίσως βιοτεχνία.

Στους Πρώιμους Αρχαϊκούς χρόνους (β’ μισό 7ου/αρχές 6ου αιώνα π.Χ.) ιδρύθηκε στην περιοχή ένα σημαντικό συγκρότημα που συνδέεται με κοινωνικές συγκεντρώσεις και εκδηλώσεις, όπως υποδηλώνει ο μεγάλος όγκος μαύρων, μεμονωμένων κυπέλλων, καθώς και ο σημαντικός αριθμός βραχίονες, πήλινοι σφόνδυλοι και αγνίτες που έρχονται στο φως κάθε χρόνο.

Οι βαθιές ρωγμές στα δάπεδα της Γης από τους Ύστερους Γεωμετρικούς και Πρώιμους Αρχαϊκούς χρόνους υποδηλώνουν μεγάλη σεισμική δραστηριότητα.

Τα ίχνη κατοίκησης από τους κλασικούς χρόνους περιορίζονται κυρίως σε αποθέσεις και ελάχιστα οικοδομικά στοιχεία, εκτός από την κατασκευή του τείχους της ακρόπολης της Κλασικής Κυδωνίας τον 4ο αιώνα. π.χ. Ένας θησαυρός από 33 ασημένια νομίσματα, κυρίως του 4ου αιώνα, βρέθηκε σε ένα κοίτασμα με πολλά αγγεία της Αρχαϊκής περιόδου και λίγα από την Κλασική περίοδο. π.χ. (κυρίως στατήρες), σπουδαίο εύρημα, εξαιρετικά σπάνιο και ιδιαίτερα ενδιαφέρον καθώς είναι μια συλλογή νομισμάτων από πολλές πόλεις της Κρήτης με ακμάζουσα νομισματοκοπία.

Τα νομίσματα βρίσκονται σε στάδιο καθαρισμού και συντήρησης, αλλά είναι πολύ καθαρά στις περισσότερες απεικονίσεις. Μέχρι στιγμής έχουν αναγνωριστεί νομίσματα από τουλάχιστον 13 πόλεις: Κυδωνία (“ψευδοαιγινήτικη”), Άπτερα, Πολύρνια, Φαλάσαρνα, Ελεύθερνα, Ράουκου, Τήλισου, Κνωσός, Γόρτινα, Φαιστός, Λίθος, Πραισός και Ίτανος. Ίσως πρόκειται για ιδιωτική αποθησαύριση, που σημαίνει συσσώρευση πλούτου από δραστηριότητες σε όλο το νησί και απόκρυψη σημαντικού ποσού λόγω επείγουσας ανάγκης.

Μια πολύ σύντομη έρευνα στο οικόπεδο Λυωνάκη – Βλαμάκη στη συμβολή των οδών Κανεβάρου και Σκορδίλα έδωσε άλλα αγγεία που συμβάλλουν στη συμπλήρωση των πολυτελών πήλινων από την αρχή της ίδρυσης του μυκηναϊκού ανακτόρου (πριν από τα μέσα του 14ου αι. π.Χ.), που ήρθαν στο φως το 2021 σε μεγάλο βαθμό.

Μεταξύ των κινητών ευρημάτων είναι ένα πήλινο πλακίδιο με ένα γραμμικό ιδεόγραμμα Α χαραγμένο στην επίπεδη επιφάνεια, το οποίο απεικονίζει έναν πολεμιστή με ασπίδα και πέντε σφραγίδες στην περιφέρειά του με την εικόνα δύο Buchanans. Παρόμοιες πινακίδες υπάρχουν στο αρχείο Linear A’Graphics στην οδό Κατρέ και σίγουρα συνδέονται με συγκεκριμένο πρόσωπο και συγκεκριμένα προϊόντα που διακινούνταν στο μινωικό ανάκτορο του 15ου αιώνα. π.χ.

Χανιά

Και φέτος οι καθηγητές Εμ Μανούτσογλου (γεωλόγος) και Βλάσης Κουμούσης (πολιτικός μηχανικός) πρόσφεραν την πολύτιμη βοήθειά τους στις ανασκαφές.

Η Constant είναι η συνεργασία της αρχαιοβοτανολόγου Δρ. Αναγίας Σαρπάκη, η οποία μελέτησε το αρχαιοβοτανικό υλικό από την ανασκαφή με τη βοήθεια των αρχαιολόγων Ελεάνας Στατάκη, Μαριλένας Παντελάκη και του ξεναγού Σταύρου Σταυρουλάκη.

Σε αυτή τη φάση ολοκληρώθηκαν οι αναλύσεις για τον έλεγχο aDNA του σκελετικού υλικού της νεαρής γυναίκας από τις ανασκαφές Catre 1, καθώς και ατόμων από τάφους στην Κυδωνία της ίδιας περιόδου και έδειξαν ότι στο δεύτερο μισό του 14ου και 13ου αι. . οι κάτοικοι της Κυδωνίας παρουσιάζουν ένα μείγμα τοπικής και «εισαγόμενης» γενετικής παραλλαγής από την ηπειρωτική Ελλάδα. Σε αυτόν τον πληθυσμό ανήκει και το κορίτσι που θυσιάστηκε.

Αναλύσεις αρχαίων ανθρώπινων γονιδιωμάτων πραγματοποιήθηκαν στα εργαστήρια του Max Planck Institute for the Science of Human History στην Ιένα της Γερμανίας από την Ειρήνη Σκουρτανιώτη και τον Philipp Stockhammer, μαζί με οστεολογικό υλικό από άλλες περιοχές της Κρήτης και της Πελοποννήσου. Αυτές οι αναλύσεις αποκαλύπτουν συναρπαστικές πληροφορίες για την κοινωνική οργάνωση στην εποχή του Χαλκού του Αιγαίου, όπως ανακοινώθηκε πρόσφατα.

Στην Κυδωνία, προετοιμάζονται επίσης διαδικασίες για την έγκριση αναλύσεων σημαντικού αριθμού δειγμάτων άνθρακα από το στρώμα καταστροφής του μυκηναϊκού ανακτορικού συγκροτήματος για ένταξη σε διεθνές ερευνητικό πρόγραμμα αναγνώρισης ειδών δέντρων, χρονολόγηση δέντρων και ραδιοχρονολόγηση.

Στις ανασκαφές του 2022, που χρηματοδοτήθηκαν από το Ινστιτούτο Προϊστορίας Αιγαίου και ταυτόχρονα με την υποστήριξη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Χανίων και εθελοντών, η κ. Ευτυχία Πρωτοπαπαδάκη, αρχαιολόγος της Εφορείας και βασικός συνεργάτης, η φοιτήτρια αρχαιολογίας Έλενα Καραλεκά και Ο Τσιριντουλάκης και η Ελεάνα συμμετείχαν Στατάκης.

Αρχιτεχνίτες ήταν ο Διονύσης Αλιφάντης, ο Νεκτάριος Μπαμπουνάκης και ο Γιάννης Μπιτσάκης, των οποίων η εξαιρετική δεξιοτεχνία και η πολυετής πείρα έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην επίλυση αποριών και προβλημάτων. Η συντηρήτρια Αλεξία Γραμματικάκη εργάζεται στη συντήρηση κεραμικών και νομισμάτων και οι αρχιτέκτονες Ειρήνη Βλαζάκη και Άννα Τσιτωνάκη στην ηλεκτρονική καταγραφή των ανασκαφών και την επεξεργασία των σχεδίων.

Πηγή: zarpanews.gr

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *