Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης: Αφιερωμένο στις ταινίες επιτήρησης

Ένα ιδιαίτερο και πολυδιάστατο αφιέρωμα στο ντοκιμαντέρ επιτήρησης με τίτλο The Art of Reality: Beyond Surveillance διοργανώνει η 25ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης (2-12 Μαρτίου 2023), ενώ ετοιμάζει και ειδική δίγλωσση έκδοση. Οι σπουδαίες ταινίες του παγκόσμιου κινηματογράφου επαναπροσδιορίζουν την οπτική και την ερμηνεία μας για τον κόσμο και τη ζωή, ενώ master classes διάσημων διεθνών και Ελλήνων καλλιτεχνών αποκαλύπτουν τα μυστικά αυτού του συναρπαστικού κινηματογραφικού είδους.

Στο ντοκιμαντέρ παρατήρησης, ο κινηματογραφιστής μπαίνει πλήρως στον κόσμο που μελετά και αφήνει το θέμα του να ξεδιπλωθεί με ελάχιστη παρέμβαση, δίνοντας χώρο και χρόνο στον θεατή να καταλήξει στα δικά του συμπεράσματα.

Είναι ένα κινηματογραφικό είδος που διαμορφώθηκε από τις διδασκαλίες του πρωτοπόρου του ντοκιμαντέρ Nanook από τον βόρειο κινηματογραφιστή Robert Flaherty, τον ιταλικό νεορεαλισμό, τον αμερικανικό άμεσο κινηματογράφο, τον γαλλικό κινηματογράφο verité και τις μεθόδους κοινωνικής ανθρωπολογίας. Το ντοκιμαντέρ παρακολούθησης δεν αρκείται σε απλή καταγραφή. Στόχος του είναι να εστιάσει στις αόρατες λεπτομέρειες, ανιχνεύοντας τη βαθύτερη αλήθεια των θεμάτων και του κόσμου που παρατηρεί. Για τους καλλιτέχνες, το αντικείμενο της παρατήρησης δεν κατανοείται χωριστά από τις συνθήκες που το περιβάλλουν και το διαμορφώνουν και οι ίδιοι γίνονται ερευνητές της ζωής και της ανθρώπινης υπόστασης.

Οι ταινίες που θα προβληθούν στο πλαίσιο του αφιερώματος εξερευνούν τόσο τις ιστορικές απαρχές του είδους όσο και την εξέλιξή του στο χρόνο, αναδεικνύοντας τις μυριάδες πτυχές, εκδοχές και εικόνες του κόσμου μας που ξεφεύγουν από το καθιερωμένο βλέμμα και σκέψη. Συνολικά, θα απολαύσουμε 20 επιτυχημένες ταινίες από εμβληματικούς δημιουργούς.

Μεταξυ τους:

  • Η ριζοσπαστική ταινία των Jean Roos και Edgar Morin Chronicle of a Summer (1961) κατέγραψε τις απαντήσεις των ανθρώπων στο ερώτημα αν ήταν ευτυχισμένοι και θεωρείται ότι σηματοδοτεί τη γέννηση του cinema vérité και συμπεριλήφθηκε από το Sight and Sound ως ένα από τα δέκα πιο καλά. ντοκιμαντέρ όλη την ώρα.
  • Το συγκλονιστικό Titicut Follies (1967) του Frederick Wiseman διεισδύει στο άντρο του διαβόητου ασύλου για τους εγκληματικά τρελούς στο Bridgewater της Μασαχουσέτης, βάζοντας σε πρώτο πλάνο το μαρτύριο του φαγητού.
  • Το Don’t Look Back (1968) του Don Alan Pennebaker είναι ένα μελωδικό ταξίδι που παρακολουθεί στενά την περιοδεία του Bob Dylan στην Αγγλία το 1965, λίγο πριν την τελική του “προδοσία” της λαϊκής μουσικής υπέρ του ηλεκτρονικού ήχου, και αποτυπώνει εκείνη την αόρατη στιγμή, στην οποία γεννήθηκε ένας θρύλος.
  • Το Living with the Herds (1973) του David MacDougall, ένα ορόσημο στην ιστορία της επιτήρησης ντοκιμαντέρ, προβάλλει τη διαδικασία αναγκαστικής μεταμόρφωσης που υποβλήθηκαν από μέλη της παραδοσιακής φυλής Jie στην Ουγκάντα, τα οποία αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις παραδόσεις τους και να συμμορφωθούν με τα πρότυπα ενός νεοσύστατο έθνος-κράτος.
  • Revelations Muhammad Ali: The Greatest (1974) του William Klein ζωγραφίζει ένα πορτρέτο του Muhammad Ali, του μεγαλύτερου πυγμάχου όλων των εποχών, που έγινε σύμβολο και σημείο αναφοράς για μια ολόκληρη εποχή, ξεπερνώντας τα στενά όρια του αθλήματος.
  • Το τρυφερό Naim and Jabbar (1974) των David Hancock και Herbert DiGioa μετατρέπει την προσωπική ιστορία δύο νεαρών Αφγανών σε μια παγκόσμια παραβολή για τις ζωές μας και τον κόσμο μας.
  • Το συγκλονιστικό διαζύγιο σε ιρανικό στυλ (1998) των Kim Longinoto και Zimba Mir-Hosseini αφουγκράζεται τον θαρραλέο, πολυμήχανο και ευγενή αγώνα των Ιρανών γυναικών που διεκδικούν τα αυτονόητα δικαιώματά τους σε κατάσταση καταπίεσης και ασφυξίας.
  • Οι Μεγαπόλεις του Michael Glavoger (1998) είναι ένα οξυδερκές ντοκιμαντέρ που εξερευνά τον μικρόκοσμο και τον μακρόκοσμο της ανθρώπινης εμπειρίας στις μητροπόλεις του πλανήτη μας. Ταξιδεύοντας από την Πόλη του Μεξικού στη Βομβάη, το ντοκιμαντέρ παρακολουθεί την καθημερινή ζωή στις μεγάλες πόλεις, ενώ αποτίει φόρο τιμής στους κατοίκους τους.
  • Το αξέχαστο Austerlitz (2016) του Sergey Loznitsa περιγράφει μεθοδικά και γενναία πώς ένα ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης μετατρέπεται από τόπο απόλυτης τραγωδίας σε τουριστικό αξιοθέατο, υπενθυμίζοντας μας ότι η λήθη είναι ο συντομότερος δρόμος προς τον τρόμο και την απανθρωποποίηση.
  • Το The Blinding Light of Sunset (2016) της Salome Jassi ακολουθεί έναν δημοσιογράφο σε μια μικρή πόλη της Τζόρτζια που αγωνίζεται να κάνει ένα ψευδο-εθνογραφικό πορτρέτο μιας κοινότητας και των παραδόσεων της. Το ντοκιμαντέρ είναι ένα πολύτιμο ντοκουμέντο που φέρνει στο φως τις αντιφάσεις, τις κωμικοτραγικές πτυχές και τις υπόγειες πτυχές της γεωργιανής κοινωνίας, αποκαλύπτοντας μια χώρα σε μια κατάσταση αέναης και ημιτελούς μετάβασης.
  • Το εκθαμβωτικό Honeyland (2019) των Tamara Kotevska και Lyubomir Stefanov, ένα από τα καλύτερα ντοκιμαντέρ της τελευταίας δεκαετίας και το πρώτο που προτάθηκε τόσο για το καλύτερο ντοκιμαντέρ όσο και για την καλύτερη διεθνή ταινία, μας μεταφέρει σε μια απομονωμένη ορεινή περιοχή βαθιά στα Βαλκάνια, όπου η Hattje, ένας μελισσοκόμος με άγριο μέλι. Μια συγκλονιστική καταγραφή των μεταβαλλόμενων εποχών και ένα σχόλιο για τη φύση που απειλείται με εξαφάνιση από τον σύγχρονο τρόπο ζωής.

Το αφιέρωμα συνοδεύεται από ειδική δίγλωσση έκδοση που περιλαμβάνει κείμενα επιφανών θεωρητικών και καλλιτεχνών. Στην έκδοση Μαυροειδής, σκηνοθέτης και καθηγητής στο τμήμα κινηματογράφου του ΑΠΘ Απόστολος Καρακάσης κ.ά.

Το πλήρες πρόγραμμα του αφιερώματος θα ανακοινωθεί σύντομα.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *