Τομ Ντίξον: «Κολυμπάω ανάντη από προσωπική ανάγκη, όχι από αντίδραση»

Ο κορυφαίος Βρετανός σχεδιαστής Τομ Ντίξον προφανώς δεν χρειάζεται εισαγωγή. Αυτοδίδακτος και οραματιστής, κατάφερε να διεισδύσει όχι μόνο στο DNA του διαπλανητικού βιομηχανικού σχεδιασμού, αλλά και στα μεγαλύτερα μουσεία σύγχρονης τέχνης του κόσμου. Κοσμοπολίτης, πάντα περίεργος και παθιασμένος με τις διακοσμητικές δυνατότητες των ανακυκλωμένων υλικών, καθώς και με τις νέες μεθόδους παραγωγής και τις νέες τεχνολογίες, θα γιορτάσει σύντομα τα σαράντα χρόνια υπηρεσίας του στο χώρο του design που διεγείρει όλες τις αισθήσεις.

Άλλωστε, μετά τον Manzoni στο Μιλάνο και το Coal Office στο Λονδίνο (σε συνεργασία με τον Chef Assaf Granit), ήρθε ο περίφημος Tom Dixon Θεσσαλονίκης (σε συνεργασία με τον Chef Δημήτρη Παμπούρη). Η λεπτή του σιλουέτα τονίζεται από το μαύρο ζιβάγκο αλλά και τα μαύρα γυαλιά με κοκάλινο σκελετό – που θυμίζει Jarvis Cocker. Είναι ένα ηλιόλουστο πρωί στο Λονδίνο και ένα βροχερό βράδυ στη συμπρωτεύουσα όταν συναντιόμαστε με τις Ομάδες. Πολύ βρετανικό πράγματι.

Δεν είμαι μινιμαλιστής κατά πεποίθηση ή μανιακός φανατικός του Μπάουχαους, αλλά πιστεύω στη διαχρονικότητα.

— Πριν κάνετε το ντεμπούτο σας στον κόσμο του design, ήσασταν ο μπασίστας του συγκροτήματος Funkapolitan. Ήταν απρόσκοπτη αυτή η μετάβαση;
Το ντεμπούτο μου στη μουσική σκηνή έγινε τη στιγμή που το αγγλικό ροκ, χάρη στο πανκ, αναδείχθηκε ως αντικουλτούρα. Ήταν μια άλλη εποχή τότε, σήμερα θα ακουγόταν συνηθισμένο. Η μετάβαση στο σχέδιο δεν ήταν καθόλου αναίμακτη – λόγω ατυχήματος με μοτοσικλέτα και σπασμένου χεριού, ήταν απλά αδύνατο να παίξει. Αλλά διδάχτηκα τα βασικά της δημιουργικότητας και του εμπορίου μέσα από τα μάτια του κοινού. Αυτή η αντικουλτούρα επηρέασε μια ολόκληρη γενιά Βρετανών: μας έδωσε την άδεια να δημιουργήσουμε χωρίς πιστοποιητικά, πανεπιστημιακά πτυχία ή γονική έγκριση. Από καθαρή αγάπη για τη δημιουργικότητα, δεν μπορούσα να καθίσω ήσυχος, άρχισα σιγά σιγά να γλυπτά. Παρατήρησα πώς η φωτιά μεταμόρφωσε το μέταλλο, την ομορφιά της μεταστοιχείωσης και της μετάλλαξης.

Facebook Κελάδημα
Ο εκθεσιακός χώρος Dixon Thessaloniki επί της οδού Χρυσοστόμου Σμύρνης, που λειτουργεί από τον 2ο όροφο Α.Ε. Tom Dixon 2ος όροφος

Είναι οι σχεδιαστές οι σύγχρονοι ροκ σταρ;
Οι σχεδιαστές, όπως και οι αρχιτέκτονες, δεν πέτυχαν ποτέ την ιδιότητα του ροκ σταρ (ίσως οι σεφ να έχουν πλησιάσει την τελευταία δεκαετία). Οι περισσότεροι, έξω από ένα μικρό σύμπαν ομοϊδεατών ανθρώπων, παραμένουν ανώνυμοι ή ακόμα και οπτικά αγνώριστοι, κάτι που με βολεύει εξαιρετικά. Δεν άντεχα τον θόρυβο.

Τι ήθελες να αλλάξεις στον κόσμο;
Το ζήτημα της βιωσιμότητας και η κατάχρηση των πρώτων υλών του πλανήτη με στοίχειωσε από την αρχή. Οι περισσότεροι σχεδιαστές εργάζονται σε συγκεκριμένα θέματα, επηρεασμένοι από τα τρέχοντα γεγονότα και τις ανάγκες της κοινωνίας, που αλλάζουν συνεχώς. Και θέλουν να αλλάξουν τον κόσμο με τον δικό τους τρόπο. Και το ήθελα, το θέλω ακόμα, με κάθε δυνατό τρόπο.

— Το TD Thessaloniki είναι ουσιαστικά ένας βιωματικός εκθεσιακός χώρος και ίσως απόδειξη ότι ακόμη και η παρασκευή καφέ μπορεί να γίνει μορφή τέχνης, με τον ίδιο τρόπο που η απόλαυσή του είναι μια από τις τελευταίες σύγχρονες τελετουργίες. Ισχύει το «form follows function» του Louis H. Sullivan;
Η μορφή δεν ακολουθεί απαραίτητα τη λειτουργία μόνη της. Μπορεί να ακολουθεί ξεκάθαρα και την ηδονή. Είναι προφανές στο μυαλό μου ότι η ηδονή μπορεί επίσης να καθορίσει το σχήμα, τη μορφή. Μια από τις ντροπιαστικές στιγμές στη δική μας δουλειά είναι η στατικότητα της παρουσίασης, που συνήθως γεννά βαρετούς εκθεσιακούς χώρους. Ας είμαστε ειλικρινείς, αυτό που ζωντανεύει το εσωτερικό σχέδιο είναι οι ίδιοι οι άνθρωποι. Πειραματιστήκαμε πολύ με αυτό, ειδικά κατά τη διάρκεια των παραστάσεων του Μιλάνου ή στα κεντρικά γραφεία στο Λονδίνο. Καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι ένα καφέ ή ένα εστιατόριο, ένας γαστρονομικός χώρος όπου πρωταγωνιστούν οι μυρωδιές και οι γεύσεις, ζωντανεύει ακόμα περισσότερο με την παρουσία ανθρώπων που αφήνονται να διασκεδάσουν, στον δικό τους χρόνο. Είναι ο ιδανικότερος τρόπος για να δοκιμάσουμε τα προϊόντα που σχεδιάζουμε ή τις ιδέες που έχουμε σε συνθήκες ευχαρίστησης και ζωής.

Ο διάσημος και βραβευμένος Βρετανός σχεδιαστής σε αποκλειστική συνέντευξη στην ADM Θεσσαλονίκης Facebook Κελάδημα
@tomdixon.net

Η Θεσσαλονίκη αντιλαμβάνεται το design πιο βαθιά;
Προφανώς ναι. Αλλά θα είμαι ειλικρινής. Δεν το έχω επισκεφτεί ποτέ, ομολογώ με λίγη ντροπή. Θέλω να βρω τους θησαυρούς του και θα γίνει το 2023. Ξέρω ότι ένας ολόκληρος στρατός συνεργατών μου συμφώνησε ότι αυτή είναι η τέλεια επιλογή (π.χ. κόντρα στην Αθήνα ή στο Παρίσι). Και εμπιστεύομαι απόλυτα την κρίση τους. Μέσα από τη λογοτεχνία γνωρίζω ότι είναι μια πολυπολιτισμική μητρόπολη με μεγάλη ιστορία, που είναι ένα δημιουργικό κέντρο (τυπογραφία, τέχνη, γραφικά). Αλλά είμαι σίγουρος ότι γνωρίζετε ήδη την απάντηση πολύ καλύτερα.

Θεωρείς τον εαυτό σου αντιφρονούντα ή επαναστάτη;
Πάντα βαριόμουν εύκολα, ειδικά με κανόνες που θέτουν άλλοι. Μετά από δέκα χρόνια δουλειάς στο Habitat, όταν απελευθερώθηκα και δημιούργησα το δικό μου brand, ένιωσα ελεύθερος. Δεν άλλαξα την αντίδρασή μου στην προηγούμενη κατάσταση. Απλώς αφήνω τον εαυτό μου να είμαι ο εαυτός μου, ορίζοντας ελεύθερα την αφετηρία κάθε συλλογής. Δεν υπήρξα ποτέ συνειδητός αντίπαλος ή αντίπαλος, ούτε θεωρώ τον εαυτό μου επαναστάτη. Ανάθεμα, αυτό είναι ύβρις και μόνο που το σκέφτομαι. Δεν τράβηξα τον κύκλο, απλώς ένιωσα ότι έπρεπε κάπως να εξωτερικεύσω όλη αυτή τη δημιουργική δύναμη που υπήρχε μέσα μου από νωρίς. Και το έκανα δημιουργώντας σχήματα, δίνοντας σε χρηστικά καθημερινά αντικείμενα μια γοητευτική και διαφορετική όψη πάντα με τη σκέψη ότι θα ήταν πολύ ωραίο αν τα όρια μεταξύ τέχνης και βιομηχανικού σχεδιασμού γίνονταν δυσδιάκριτα. Χρειαζόμαστε την τέχνη όσο χρειαζόμαστε την ανθρωπιά. Και μπορεί μερικές φορές να κολυμπάω κόντρα στο ρεύμα (πάντα το αγαπούσα, θα έπρεπε να είναι Ολυμπιακό άθλημα), αλλά πάντα από προσωπική ανάγκη να εκφραστώ, όχι από αντίδραση.

Ο διάσημος και βραβευμένος Βρετανός σχεδιαστής σε αποκλειστική συνέντευξη στην ADM Θεσσαλονίκης Facebook Κελάδημα
Τομ Ντίξον Θεσσαλονίκης. @Tom Dixonx 2ος όροφος

Φήμες λένε ότι συμβουλεύεις νεότερους σχεδιαστές να μην «σχεδιάζουν». Τι ακριβώς σημαίνει αυτό;
Δεν είμαι μινιμαλιστής κατά πεποίθηση ή geek του Bauhaus, αλλά πιστεύω στη διαχρονικότητα. Ίσως γι’ αυτό συναντώ συχνά νέους σχεδιαστές που προσπαθούν υπερβολικά, είτε λόγω εμπορικότητας είτε σε συνδυασμό με την ανεξάντλητη δημιουργικότητα που κουβαλούν μέσα τους και δεν έχουν μάθει ακόμα να ελέγχουν σαν ρέμα που κατεβαίνει ανυπόμονα σαν χείμαρρος. Φορτώνουν το σχετικό αντικείμενο σχεδίασης για να το κάνουν πιο επιθυμητό. Πρόκειται για περιπτώσεις όπου η γλυπτική μορφή του αντικειμένου καταστέλλει, ακόμη και ακυρώνει τη χρηστικότητά του. Μετά τους ζητώ να το βγάλουν, για να το δω ξανά από την αρχή. Το ίδιο συμβαίνει και στην τέχνη όπως συμβαίνει στη μόδα. Είμαστε πολύπλοκα πλάσματα και έχουμε συνηθίσει λανθασμένα να πιστεύουμε ότι όσο πιο σύνθετο είναι κάτι, τόσο πιο γοητευμένοι θα πρέπει να νιώθουμε. Αλλά όταν ασχολούνταν με χρηστικά, καθημερινά αντικείμενα (που η διάρκεια ζωής τους είναι δέκα, δεκαπέντε ή και είκοσι χρόνια) και το βιομηχανικό σχέδιο, οι Έλληνες είχαν δίκιο από την αρχή: «ouch en tu pollo to eu».

Από την ειδική έκδοση ADM/ LiFO x Design Ambassador/ Archisearch

Το νέο τεύχος της LiFO με τον Χάρτη Αρχιτεκτονικού Σχεδιασμού: Special Edition Thessaloniki δωρεάν στο σπίτι σας με ένα κλικ.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *