Πώς θα τους πείσουν ότι ο Πολιτισμός είναι pausilipo;

Στα μέσα του περασμένου Οκτωβρίου διοργανώθηκε 1ο Φόρουμ Ευημερίας, που θέτουν το θεμελιώδες ζήτημα της ψυχικής υγείας των ανθρώπων στο επίκεντρο των αναπτυξιακών πολιτικών παγκοσμίως. Εν ολίγοις, έγινε προσπάθεια να εντοπιστούν οι επενδύσεις που πρέπει να δώσει προτεραιότητα ο σύγχρονος κόσμος προκειμένου ο πληθυσμός του να ζήσει μια ισορροπημένη, ευχάριστη ζωή σε όλες τις πτυχές της: να είναι ευτυχισμένοι ως εργαζόμενοι, να ζουν σε βιώσιμες πόλεις που θα τονώνουν δείκτες της ευημερίας, να οργανώνουν την καθημερινότητά τους σε συνθήκες κοινωνικής ευημερίας.

Στο πλαίσιο των συστάσεων, ο πολιτισμός και η τέχνη επισημάνθηκαν ως παράγοντες ενίσχυσης της καλής ψυχικής υγείας. Ο Αναπληρωτής Υπουργός Πολιτισμού, αρμόδιος για θέματα σύγχρονου πολιτισμού, Νικόλαος Γιατρομανωλάκης υποστήριξε την παρέμβασή του στο πρόγραμμά της «Πολιτιστική συνταγή» (το οποίο εκπονήθηκε σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας και χρηματοδοτήθηκε από Ταμείο Ανάκαμψης με 10 εκατ. ευρώ) στο οποίο οι επαγγελματίες υγείας μπορούν να συνταγογραφούν πολιτιστικές δράσεις ως συνδυασμένη βοηθητική λειτουργία με πιθανή ιατρική. Ποιο ήταν το μήνυμα; Ο πολιτισμός θεραπεύει, θεραπεύει σαν το pausilipo.

Διάταγμα – λιθόστρωτα

Δύο μήνες αργότερα, η αποφυλάκισή του έγινε πρωτοσέλιδο του ΠΔ 85-17/12/22στην οποία όλοι οι απόφοιτοι ανώτερων σχολών θεάτρου, σχολών χορού, σχολών κινηματογράφου, απόφοιτοι ωδείων και μουσικών σχολών κατατάσσονται ως εργαζόμενοι Δευτεροβάθμια εκπαίδευση – δηλαδή εξισώνονται με αποφοίτους Λυκείου.

Πέρα από την κατάφωρη απαξίωση των σπουδών της συντριπτικής πλειοψηφίας των Ελλήνων ηθοποιών, χορευτών, σκηνοθετών, μουσικών, πέρα ​​από τις επιπτώσεις στις συνθήκες εργασίας και τις αμοιβές τους, ποιο είναι το μήνυμα; Ο πολιτισμός (άρα και το θέατρο, ο χορός, η μουσική, ο κινηματογράφος) είναι pausilipo, αλλά η ποιότητα της παραγωγής του «φαρμάκου» φαίνεται να μην απασχολεί κανέναν. Η περίοδος εκπαίδευσης, άσκησης, επαγγελματικής κοινωνικοποίησης, εκπαίδευσης είναι -σύμφωνα με τη νέα νομοθεσία- κενό γράμμα. Ή για να συνεχίσουμε να μιλάμε με ιατρικούς όρους, εικονικό φάρμακο.

Από τη χθεσινή συγκέντρωση μαθητών και καλλιτεχνών μπροστά στο υπουργείο Παιδείας. Φωτογραφία: Μάριος Λώλος

Καλλιτεχνική Αγωγή: Μια Παλιά Ασθένεια

Για δεκαετίες, η καλλιτεχνική εκπαίδευση στην Ελλάδα βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό σε ένα ανεξέλεγκτο καθεστώς που επικυρώνεται μέσω των διαδικασιών εξέτασης Υπουργείο Πολιτισμού. Το ζήτημα της κατάταξής του παραμένει πάγιο αίτημα των μαθητών και των ίδιων των σχολείων, τουλάχιστον η αναγνώρισή του ως ανώτερης (αν όχι ανώτερης, δηλ. αντίστοιχης πανεπιστημιακής) εκπαίδευσης, που μεταξύ άλλων θα έδινε στους αποφοίτους ελληνόφωνων σχολών την ευκαιρία για μεταπτυχιακές σπουδές στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό. Αντίθετα, τους κάνει αόρατους —τουλάχιστον εκτός της χώρας.

Όλες οι σχολές θεάτρου σε μια τσάντα

Ειδικευόμενος στο πρόβλημα στις σχολές θεάτρου, η κατάσταση είναι χαοτική. Με βάση το ΦΕΚ του 1981 (1158/1981), τα σχολεία αυτά υπάγονται στο Υπουργείο Πολιτισμού και όχι Υπουργείο Παιδείας, όπως θα περίμενε κανείς – λειτουργούν ως ιδιωτικές επιχειρήσεις και όχι ως εκπαιδευτικά ιδρύματα. Όμως το ίδιο ΦΕΚ τους κατατάσσει σε επίπεδο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, δηλ. υψηλότερα – σε αντίθεση με τη νέα πρωτοβουλία. Τέλος πάντων, μέσα στην ελεύθερη αγορά, οι δραματικές σχολές έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία τριάντα χρόνια… δραματικά, το εκπαιδευτικό έργο που παράγουν δεν υπόκειται σε γενικούς κανόνες (άρα ο καθένας κάνει ό,τι θέλει), πολλές από αυτές εργάζονται σε εντελώς ακατάλληλες και μερικές φορές επικίνδυνες εγκαταστάσεις για τη διεξαγωγή εκπαιδευτικών διαδικασιών. Στο τέλος βγάζουν όλο και περισσότερους πτυχιούχους, καταρρέοντας την αγορά εργασίας και, κατά συνέπεια, υποβαθμίζοντας το ίδιο το επάγγελμα. Ειδικά σε ένα περιβάλλον που δεν υπάρχουν πλέον συλλογικές συμβάσεις εργασίας (εκτός μόνο στα κρατικά θέατρα).

“Εντολή” σε κλίμακα

Η μόνη θεραπεία για αυτή την επώδυνη συμπτωματολογία θα ήταν η αξιολόγηση της εκπαίδευσης και, στο πλαίσιο αυτό, ο προσεκτικός έλεγχος των πρωτοκόλλων εργασίας των δραματικών σχολών – ιδιωτικών επιχειρήσεων. Αντίθετα, το πρόσφατο προεδρικό διάταγμα έρχεται να καταστρέψει τις σχολές θεάτρου – είτε βγάζουν άξιους αποφοίτους είτε όχι. είτε ενδιαφέρονται είτε όχι για το μελλοντικό πολιτιστικό προϊόν που παράγεται. Ναι, αυτό το ίδιο προϊόν που θα «θεραπεύσει» ή θα ανακουφίσει με εντολή γιατρού.

Αναφερόμενος στο πρόσφατο προεδρικό διάταγμα. Φωτογραφία: Μάριος Λώλος

Οι υποσχέσεις της κυβέρνησης θα το κάνουν

Οι σοβαρές αντιφάσεις και το ανούσιο στην κατάσταση που διατηρήθηκε επί 40 χρόνια και -με αποκορύφωμα πλέον με τον πιο διαστρεβλωμένο τρόπο- είναι ορατές και από τους πιο άσχετους. Στους θεατρικούς κύκλους κυκλοφορούν πληροφορίες ότι μέρος της θεατρικής κοινότητας (απόφοιτοι πανεπιστημίου) άσκησε πολιτική πίεση ώστε να μην εκλαϊκευτεί η εκπαίδευση σε δραματικές σχολές και οι απόφοιτοι να μην κάνουν αίτηση για την ίδια δουλειά. . Ακόμα κι αν αυτός ο ισχυρισμός για τα προσόντα είναι αλήθεια, η (άκριτη) απόφαση ανήκει στα υπουργεία Οικονομικών, Εσωτερικών και Παιδείας, με την υπογραφή και του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Σε κοινή σύσκεψη χθες με το Υπουργείο Πολιτισμού και Σωματεία Καλλιτεχνών, επιχειρήθηκε να ερμηνευτεί η «παραπληροφόρηση», και ζητήθηκαν γραπτά σχόλια και ενστάσεις από τους καλλιτέχνες. Μάλιστα, ανακοίνωση που κυκλοφόρησε αργότερα από το Υπουργείο Παιδείας υποσχέθηκε ότι «η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να τερματίσει αυτή την πολυετή εκκρεμή διαδικασία ώστε να υπάρξει ένας «ακαδημαϊκός διάδρομος» που να συνδέει τις σχολές τέχνης με τα πανεπιστήμιά μας και, το σημαντικότερο: να διαμορφώσει το πλαίσιο, τα κριτήρια και οι προϋποθέσεις που θα κάνουν εφικτή διαχρονικά την καλλιτεχνική εκπαίδευση σε πανεπιστημιακό επίπεδο».

Παράλληλα, μεγάλη διαμαρτυρία έγινε μπροστά στο υπουργείο Πολιτισμού, ενώ προηγήθηκαν δημόσιες επιστολές και δηλώσεις καλλιτεχνικών και φοιτητικών συλλόγων, ακόμη και καταλήψεις δημοσίων σχολείων όπως το Εθνικό Θέατρο. Σε όλες αυτές τις ενέργειες είναι κοινό το αίτημα ανάκλησης του προσβαλλόμενου προεδρικού διατάγματος.

Τα βολικά κενά στην καλλιτεχνική εκπαίδευση

Βεβαίως, ακόμη κι αν ματαιωθεί ο νομοθετικός παραλογισμός, η καλλιτεχνική παιδεία στην Ελλάδα θα συνεχίσει να υπάρχει μέσα από βολικά κενά. Διότι τα αρμόδια υπουργεία δεν τόλμησαν να απλώσουν χέρι σε επιχειρήσεις – σχολές, να χτυπήσουν τις συντεχνίες της ανεξέλεγκτης παραγωγής διπλωμάτων και να τους επιβάλουν σαφές και αυστηρό πλαίσιο εργασίας. Και δεν θα είναι οι μόνοι που επηρεάζονται. Γιατί οι δεκάδες σχολές θεάτρου είναι χώρος για να δουλέψουν οι ηθοποιοί ως δάσκαλοι. Επομένως, εάν μειωθεί δραστικά ο αριθμός των σχολείων, θα υπάρξουν άμεσες επιπτώσεις στους μισθούς σε έναν ήδη προβληματικό τομέα. Πώς θα γίνει όμως η εξυγίανση;

Είναι βέβαιο ότι αποσπασματικές θεσμικές πρωτοβουλίες (όπως το επίμαχο ΑΣ) εμπλουτίζουν την κατάσταση με νέα σύγχυση. Και υπογραμμίζουν την ανεπάρκεια διαχείρισης του κέντρου ασθενειών αντί ενός ολοκληρωμένου σχεδίου θεραπείας.

Και η εκπαίδευση ως έμφαση

Άλλωστε, ήταν χαρακτηριστικό τα συντρίμμια της δημιουργίας μιας Ακαδημίας Παραστατικών Τεχνών, που θα ήταν μια σταθερή λύση (για την οποία προσωπικότητες από την πολιτιστική και πνευματική ζωή της χώρας, όπως π.χ. Τόδωρος Τερζόπουλος, Βασίλης Παπαβασιλείου, Λευτέρης Βογιάτσης, Ελένη Βαροπούλου, Δημήτρης Παπαϊωάνου). Άλλη μια τρομερή απόδειξη της αδυναμίας του κράτους να κατανοήσει την ουσία της εκπαίδευσης και της ανατροφής, που, όπως λέει ο Καμύ, «μας προετοιμάζει για έναν κόσμο που δεν υπάρχει». Πώς θα τους πείσουν ότι η εκπαίδευση είναι κάτι παραπάνω από ανάδειξη;

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *