Πώς ένας έφηβος σκηνοθέτης ξαναβάζει τον κόσμο στον… κουβά

Πολύς λόγος γίνεται τον τελευταίο καιρό για την επιστροφή των κινηματογραφόφιλων στις κινηματογραφικές αίθουσες. Σε αντίθεση με τα θέατρα, οι κινηματογράφοι περνούν μια πρωτόγνωρη κρίση, με το μεγαλύτερο θύμα να είναι η έβδομη τέχνη και η θέση της στην καθημερινότητά μας. Σύμφωνα με τα νούμερα, ο κόσμος προτιμά τη μετα-έκδοση της ψυχαγωγίας επιδιδόμενος σε διαδικτυακές πλατφόρμες.

Ευτυχώς υπάρχουν και καλλιτέχνες που προσπαθούν να βρουν νέους τρόπους για να ομορφύνουν την καθημερινότητα μακριά από τον καναπέ μας. Η καλλιτέχνης του δρόμου Ελλάδα Στασίνογλου επέλεξε ως λύση μια νέα μορφή τέχνης εμπνευσμένη από μια ανεξάρτητη εκδοχή της υπαίθριας ψυχαγωγίας.

Χρησιμοποιώντας την επιφάνεια των δοχείων σκουπιδιών, η Στασίνογλου και η ομάδα της πέρασαν επτά μήνες κολλώντας αφίσες με το μήνυμα «ΕΙΜΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΣ, ΟΧΙ ΣΚΟΥΠΙΔΙ», οι οποίες αφίσες μετατράπηκαν σε οθόνες προβολής. Αυτός ο νέος τρόπος έκθεσης παρέχει στον δημιουργό άμεση επαφή με ένα μεγάλο ανώνυμο κοινό που χρησιμοποιεί κινητά τηλέφωνα.

«Η τεχνολογία επαυξημένης πραγματικότητας», λέει ο Στασίνογλου, «μου επιτρέπει να στριμώξω τη δουλειά μου ανάμεσα στο φυσικό περιβάλλον και το βλέμμα του θεατή, το οποίο πλέον αντικαθίσταται από την οθόνη του κινητού τηλεφώνου. Ποιος άλλος μπορεί να μπει στη ζωή και τη συνείδηση ​​ενός περιστασιακού περαστικού σαν αυτόν; Ενώνει τις δύο πραγματικότητες χωρίς να σταματήσει την κυκλοφορία στην πόλη; Έκανα ένα δημοφιλές έργο δρόμου που λειτουργεί πέρα ​​από τους κανόνες και τα πλαίσια και απευθύνεται σε όποιον θέλει να περάσει ένα λεπτό από τη ζωή του».

Για να δημιουργήσει αυτό το, κατά κάποιο τρόπο, «χαμηλής τεχνολογίας χειροποίητο», δίκτυο επικοινωνίας και ιδεών και να προσφέρει αυτή την πρωτότυπη εμπειρία ζωής, ο καλλιτέχνης ταξίδεψε σε όλη την Ελλάδα. Η αφίσα «ΕΙΜΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΣ, ΟΧΙ ΣΚΟΥΠΙΔΙ» έχει αναρτηθεί σε 25 πόλεις μέχρι στιγμής.

Αν και τους πρώτους μήνες οι αφίσες εμφανίζονταν σε πολυσύχναστα μέρη, τελευταία έχουν κάνει την εμφάνισή τους σε ήσυχες γειτονιές της Αθήνας και του Πειραιά. Δεν θα ήταν δύσκολο να δεις κάποιον σε ένα στενό να στέκεται και να σκανάρει με ένα κινητό μπροστά σε έναν γεμάτο κάδο.

«Δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς την κινούμενη εικόνα», λέει ο Στασίνογλου, «άρα χαίρομαι διπλά όταν σκανάρουν την αφίσα μου σε διαφορετικές στιγμές στα πιο απροσδόκητα μέρη. Αν αυτό δεν είναι μαγεία, τότε τι είναι; Αλλά η δική μου επιθυμία είναι να μοιραστώ τις ανησυχίες μου επί ίσοις όροις. Δεν θέλω η δουλειά μου να «μπουκώσει» τον θεατή ή να υποκλυσθεί από κριτικούς και αλγόριθμους, αλλά να δημιουργήσω μια σχέση συνενοχής μαζί της, να βιωθεί σαν το άρωμα της πόλης».

Ο 16χρονος Στασίνογλου δίνει μεγάλη σημασία σε αυτή την άτυπη και εμπορικά ανεξάρτητη συνομιλία με την πόλη. Ως ασυμβίβαστος σκηνοθέτης και προγραμματιστής που του αρέσει να παίζει με τον φυσικό χώρο και την τεχνολογία, ο Στασίνογλου δημιουργεί ρευστό έργο, υποβάλλοντάς το στον χρόνο και τη φθορά. Πολλές αφίσες καταστρέφονται γρήγορα ή βανδαλίζονται. Όμως μετά από λίγες μέρες εμφανίζονται νέα. Άλλωστε η θεματολογία που πραγματεύεται ο Στασίνογλου δεν είναι κάτι που αρέσει σε πολλούς.

Η ταινία που εμφανίζεται στην αφίσα δείχνει, σε μορφή επεισοδίων ενός λεπτού, την εκμετάλλευση ανήλικων προσφυγόπουλων στη χώρα μας. Μέσα από σκηνές ωμής ωμότητας, παρακολουθούμε την ιστορία δύο κοριτσιών που προσπαθούν να επιβιώσουν σε μια Αθήνα χαμένων ψευδαισθήσεων και αχαλίνωτης ματαιοδοξίας.

«Η τέχνη μου δεν είναι προς πώληση, ούτε είναι πολιτική», δηλώνει ο Στασίνογλου, «δεν επωφελούμαι από τον πόνο και το δράμα κανενός. Σίγουρα κάποιοι παιδόφιλοι σκανάρουν την αφίσα μου. Μιας και περιγράφω μια κοινωνία σε παρακμή, καλό είναι να τη δουν και αυτοί που την προκάλεσαν. Αν δεν μιλήσουμε δημόσια για το μέγεθος του προβλήματος και πώς να το περιορίσουμε, θα μεγαλώσει, θα βγάλει περισσότερα δόντια. Κάθε φορά που βρίσκουμε μια αφίσα βανδάλων, ανεβάζουμε δέκα νέες. Σε αυτό το σημείο γνωρίζουμε ότι η αφίσα προσβλήθηκε. Υπάρχει ακόμη έντονος ρατσισμός και ξενοφοβία σε όλη τη χώρα».

Σύμφωνα με τον Στασίνογλου, 80-100 περαστικοί σκανάρουν την αφίσα καθημερινά, ενώ τα Σαββατοκύριακα ο αριθμός διπλασιάζεται. Το 60% είναι νέοι χρήστες. Ένας αμελητέος αριθμός αν σκεφτεί κανείς πόσοι από εμάς διασταυρώνονται καθημερινά με κάδους. Από την άλλη όμως, το κοινό για την αφίσα «I’M HUMAN NOT GARBAGE» είναι πολύ μεγαλύτερο από αυτό που συρρέει στις κινηματογραφικές αίθουσες τον τελευταίο καιρό. Φυσικά, δεν υπάρχει λόγος για τις ελληνικές παραγωγές… Και φυσικά, όπως παραδέχεται ο Στασίνογλου, υπάρχουν και αυτοί που διστάζουν, καθώς πιστεύουν ότι «η αφίσα έχει κρυφό τσιπάκι»!

«Παρόλο που οι άνθρωποι δεν γνωρίζουν ακόμα τις πραγματικές δυνατότητες του κινητού τηλεφώνου, υπάρχει σίγουρα μια σύνδεση μεταξύ της αφίσας μου και του κοινού. Το τέταρτο επεισόδιο της ιστορίας προβάλλεται τώρα. Δεν ξέρω πού θα καταλήξει αυτό. Το βλέπω σαν μια περιπέτεια που συνδέεται με την καθημερινότητα. Ποιος δημιουργός δεν το θέλει αυτό;

Υποθέτω ότι έτσι ξεκίνησε ο κινηματογράφος πριν από πολλά χρόνια: από μια πρωτόγονη εφεύρεση, το μαγικό φανάρι, ένα κουτί με λάμπα που ταξιδεύει παντού».

Το ταξίδι που πρότεινε ο Στασίνογλου φέρει πολλά από τα στοιχεία συγκίνησης και έκπληξης που μας δίδαξε πρώτα η τέχνη της κινούμενης εικόνας. Αλλά πάνω από όλα, μας δείχνει ότι σε έναν ανταγωνιστικό υπερδικτυωμένο κόσμο όπου τα πάντα μετρώνται με ταχύτητα και κέρδος, μπορούμε ακόμα να υπερασπιστούμε το κοινό καλό.

Η Ελάντα Στασίνογλου γεννήθηκε στο Μόντρεαλ και ήρθε στην Αθήνα το 2020.
Το 2021 τάραξε τα νερά του χώρου τέχνης/τεχνολογίας με την εφαρμογή τέχνης επαυξημένης πραγματικότητας StasisHellas, μια ανελέητη σάτιρα της κατάστασης στην Ελλάδα, με αφορμή τη διηκοστή επέτειο.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *