Πόσο ασφαλές είναι το λέιζερ για τη μυωπία;

Οι πιθανοί κίνδυνοι της «διόρθωσης» της μυωπίας με λέιζερ μπορούν να αποφευχθούν με προσεκτική, εξατομικευμένη αξιολόγηση

Όσοι σκέφτονται να διορθώσουν τη μυωπία, την υπερμετρωπία ή τον αστιγματισμό τους με κερατογλυπτική με λέιζερ (LASIK) θα πρέπει να ενημερώνονται κατάλληλα για τα οφέλη και τους πιθανούς κινδύνους της διαδικασίας. Πρέπει επίσης να γνωρίζουν ότι η απόφαση για το εάν είναι κατάλληλοι υποψήφιοι για χειρουργική επέμβαση λαμβάνεται βάσει συγκεκριμένων, αντικειμενικών κριτηρίων και όχι με ιδιοτροπία.

Τα παραπάνω αναφέρει ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA), ο οποίος διεξήγαγε μια πολύμηνη δημόσια διαβούλευση σχετικά με τις προειδοποιήσεις που θα συνοδεύουν εφεξής την επέμβαση LASIK. Η διαβούλευση ολοκληρώθηκε στα τέλη Νοεμβρίου και επί του παρόντος αναμένεται το τελικό κείμενο των πορισμάτων.

Οι προειδοποιήσεις του FDA μπορεί να εκπλήξουν τους ασθενείς επειδή το LASIK είναι η πιο δημοφιλής διαθλαστική επέμβαση που πραγματοποιείται εδώ και τρεις δεκαετίες, ενώ γενικά διαφημίζεται ως μια ασφαλής διαδικασία ρουτίνας. Κάθε χρόνο πραγματοποιούνται εκατοντάδες χιλιάδες κερατοπλαστικές με λέιζερ παγκοσμίως – π.χ. στις ΗΠΑ ξεπερνούν τις 500.000 και στο Ηνωμένο Βασίλειο ξεπερνούν τις 100.000.

Το ποσοστό επιτυχίας αυτών των επεμβάσεων αγγίζει το 99%, σύμφωνα με το American Board of Refractive Surgery (ARSC). Ωστόσο, το 90% των ασθενών επιτυγχάνει τέλεια όραση (20/20): οι υπόλοιποι θα πρέπει να συνεχίσουν να φορούν διορθωτικά γυαλιά ή/και φακούς επαφής. Επιπλέον, ορισμένα (επίπτωση έως 2%) χρειάζονται μια δεύτερη επέμβαση για να επιτύχουν το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Το πιο σημαντικό, ωστόσο, δεν υπάρχει τίποτα απολύτως ασφαλές στην ιατρική. Αν και το LASIK είναι μια από τις ασφαλέστερες επεμβάσεις, σε ορισμένες περιπτώσεις έχει επιπλοκές διαφορετικού βαθμού σοβαρότητας. Σύμφωνα με τον FDA, οι πιθανές επιπλοκές του περιλαμβάνουν διπλωπία (ο ασθενής βλέπει διπλές εικόνες), ξηροφθαλμία, δυσκολία στην οδήγηση τη νύχτα και, σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις, επίμονο πόνο στα μάτια. Υπάρχει επίσης πιθανότητα να δείτε μόλυνση ή πρήξιμο του ματιού (οι πιθανότητες είναι περίπου 1 στις 5.000). Επιπλέον, ορισμένες χρόνιες παθήσεις όπως ο διαβήτης και η λήψη ορισμένων φαρμάκων μπορούν να θέσουν τους ασθενείς σε κίνδυνο για κακή έκβαση, αναφέρει η FDA. Αναφέρει επίσης ότι τα νεύρα του κερατοειδούς «μπορεί να μην ανακάμψουν πλήρως» μετά την επέμβαση, «με αποτέλεσμα ξηροφθαλμία και/ή χρόνιο πόνο». Ακόμα, ακόμη και μετά την επούλωση, ο κερατοειδής μπορεί να μην είναι τόσο δυνατός όσο πριν, προσθέτει.

Τι ώθησε όμως τον FDA να διεξαγάγει τώρα δημόσια διαβούλευση σχετικά με μια διαδικασία που ίσχυε από το 1989; «Στις ΗΠΑ το LASIK διαφημίζεται πολύ, χωρίς όμως να ενημερώνεται το ευρύ κοινό ότι είναι μια χειρουργική επέμβαση στα μάτια πολύ χαμηλού κινδύνου με κάποιες σπάνιες επιπλοκές», απαντά ο Δρ Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος, MD, χειρουργός οφθαλμίατρος, ιδρυτής και επιστημονικός διευθυντής του Laser Vision Ophthalmology Institute, καθηγητής οφθαλμολογίας στο NYU. «Επιπλέον, δεν διευκρινίζεται ότι έχει επίσης σημασία η τεχνολογία που χρησιμοποιείται. Αυτό έχει αλλάξει δραματικά με την πάροδο του χρόνου και με τη χρήση της τελευταίας γενιάς λέιζερ και των πιο προηγμένων τεχνικών, οι παρενέργειες, όπως ορισμένα προβλήματα με τη νυχτερινή όραση ή η ποιότητα της όρασης που είδαμε με παλαιότερες τεχνολογίες, έχουν σχεδόν εξαλειφθεί. . ”

Η μελέτη του FDA μπορεί επίσης να εξηγηθεί από το γεγονός ότι το LASIK γίνεται πιο προσιτό και εκτελείται σε περισσότερους ανθρώπους. Και αυτό, παρά το γεγονός ότι για τους περισσότερους είναι προαιρετική επέμβαση και όχι θεραπεία που γίνεται λόγω επείγουσας ιατρικής ανάγκης. Ωστόσο, «όταν κάποιος αξιολογεί αντικειμενικά μια επέμβαση, εκτός από τα πλεονεκτήματα και τις πιθανές επιπλοκές, πρέπει να εξετάζει και τις εναλλακτικές λύσεις που υπάρχουν», τονίζει ο κ. Κανελλόπουλος. «Η εναλλακτική λύση στο LASIK είναι να συνεχίσει ο ασθενής να φορά φακούς επαφής ή γυαλιά. Ωστόσο, η συνεχής χρήση φακών επαφής ενέχει σημαντικό κίνδυνο λοιμώξεων του κερατοειδούς, οι οποίες μπορεί να απαιτήσουν ακόμη και μεταμόσχευση κερατοειδούς για να διορθωθούν».

Στην πραγματικότητα, «1 στους 1.000 χρήστες φακών επαφής καθημερινά αναπτύσσει μακροχρόνια σοβαρή κερατίτιδα, η οποία είναι πολύ πιο απειλητική για την όραση από το να υποβληθεί σε διαθλαστική επέμβαση λέιζερ όπως το LASIK», προσθέτει. Επιπλέον, πολλοί άνθρωποι δεν μπορούν να συνεχίσουν να φορούν διορθωτικά γυαλιά ή φακούς επαφής για επαγγελματικούς, προσωπικούς λόγους (π.χ. αθλήματα, χόμπι) ή απλώς επειδή αυτά τα μέσα δεν τα καλύπτουν όσον αφορά την ποιότητα της όρασης.

Η επέμβαση LASIK γίνεται χωρίς νυστέρι, με τη χρήση δύο διαφορετικών λέιζερ. Το ένα ονομάζεται femto second laser και χρησιμοποιείται για τον διαχωρισμό του ανώτερου στρώματος του κερατοειδούς στην επιφάνεια του ματιού.

Το δεύτερο είναι το excimer laser, το οποίο χρησιμοποιεί ο γιατρός για να σμιλέψει το υποκείμενο στρώμα του κερατοειδούς. Όταν ολοκληρωθεί η γλυπτική, αντικαθιστά το επάνω στρώμα, αφήνοντας την επιφάνεια του ματιού σχεδόν ανέπαφη. Η γλυπτική του κερατοειδούς βελτιώνει την εστίαση του φωτός στον αμφιβληστροειδή στο πίσω μέρος του ματιού. Έτσι, η όραση αποκαθίσταται σε σημαντικό βαθμό. Η όλη διαδικασία συνήθως διαρκεί λιγότερο από 20 λεπτά για κάθε μάτι.

Οι περισσότεροι, αλλά όχι όλοι, πάσχοντες από μυωπία, υπερμετρωπία ή αστιγματισμό είναι κατάλληλοι υποψήφιοι για χειρουργική επέμβαση. Κάθε ασθενής επιλέγεται ξεχωριστά με βάση ορισμένα κριτήρια, τα οποία σύμφωνα με τον κ. Κανελλόπουλο περιλαμβάνουν:

  • Ηλικία (ο ασθενής πρέπει να είναι άνω των 18 ετών)
  • Σταθεροποίηση της όρασης (πρέπει να έχει σταθερή όραση και διάθλαση για τουλάχιστον 1 χρόνο)
  • Γενική υγεία των ματιών (δεν πρέπει να υπάρχουν άλλα οφθαλμολογικά προβλήματα)
  • Ορισμένα χαρακτηριστικά του κερατοειδούς (υπάρχει, για παράδειγμα, σχετικός περιορισμός στην εφαρμογή του LASIK εάν ο κερατοειδής είναι πολύ λεπτός).

«Η επιστημονική μας ομάδα στην Αθήνα εργάζεται εδώ και χρόνια για τη συνεχή βελτίωση της τεχνικής LASIK. Πρωτοστάτησε στη χρήση του femtosecond laser από το 2006, καθιέρωσε παγκοσμίως την εξατομικευμένη γλυπτική με τοπογραφία και πρόσφατα με ακτινική ανίχνευση και πραγματοποιεί εκπαιδεύσεις για οφθαλμίατρους στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ στο πλαίσιο των τριών μεγαλύτερων διεθνών συνεδρίων οφθαλμολογίας (Ευρωπαϊκή και Αμερικανική Ακαδημία της Οφθαλμολογίας, καθώς και της Αμερικανικής Εταιρείας Διαθλαστικών Χειρουργών)» λέει ο κ. Κανελλόπουλος. «Σημαντικό κομμάτι της μεθοδολογίας μας είναι η σωστή ενημέρωση των ασθενών για τα πλεονεκτήματα μιας τέτοιας παρέμβασης και για τους πιθανούς κινδύνους που εγκυμονεί. Ειδικά από τη στιγμή που οι περισσότεροι κίνδυνοι μπορούν να αποφευχθούν με μια προσεκτική προεγχειρητική αξιολόγηση κάθε μεμονωμένης περίπτωσης».

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *