Οι πιο συνηθισμένοι μύθοι και η αλήθεια

Πολλοί μύθοι διαδίδονται για τον καρκίνο του μαστού και λέγονται διάφορα που δεν έχουν επιστημονική βάση. Το πρόβλημα είναι ότι οι περισσότερες από αυτές τις πληροφορίες που διανέμονται ευρέως είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες για τους ασθενείς. Παρακάτω είναι οι κύριοι μύθοι για τον καρκίνο του μαστού και η αλήθεια για αυτούς. Ο κ. Στέργιος Ε. Δουβετζέμης, MD, PhD, FRCS, FEBS, CEBS, Θωρακοχειρουργός – Ειδικευόμενος στην Ογκολογική και Επανορθωτική Χειρουργική Μαστού, Διευθυντής Θωρακοχειρουργός, μητροπολιτική κοινότηταΔιδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής Αθηνών, Αναπληρωτής Καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του King’s College του Λονδίνου, εξετάζοντας το UEMS για την ευρωπαϊκή πιστοποίηση στη χειρουργική μαστού, καταρρίπτει με επιστημονικά επιχειρήματα τους πιο διαδεδομένους μύθους.

1Ο π μύθος: Ο καρκίνος του μαστού είναι ως επί το πλείστον κληρονομικός, επομένως οι γυναίκες χωρίς οικογενειακό ιστορικό δεν έχουν λόγο να κάνουν τακτικές εξετάσεις.

Αλήθεια: Αν και το οικογενειακό ιστορικό παίζει σημαντικό ρόλο, η κληρονομικότητα αποτελεί μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό των περιπτώσεων καρκίνου του μαστού. Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, ο καρκίνος του μαστού είναι σποραδικός και οι μεγαλύτεροι παράγοντες κινδύνου είναι το γυναικείο φύλο και η ηλικία, που σημαίνει ότι όσο μεγαλώνει μια γυναίκα, τόσο περισσότερες πιθανότητες έχει να αναπτύξει καρκίνο του μαστού.

2Ο π μύθος: Ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου του μαστού μειώνεται σε γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας.

Αλήθεια: Είναι μια λανθασμένη αντίληψη ότι όσο μεγαλύτερη είναι μια γυναίκα, τόσο χαμηλότερος είναι ο κίνδυνος να αναπτύξει καρκίνο του μαστού. Το αντίθετο ισχύει. Όσο περνούν τα χρόνια για μια γυναίκα, τόσο πιο πιθανό είναι να το αναπτύξει.

3Ο π μύθος: Η βιοψία μιας βλάβης πριν από τη χειρουργική επέμβαση μπορεί να προκαλέσει την εξάπλωση του καρκίνου στο μαστό.

Αλήθεια: Αυτό το δδεν ισχύει. Αντίθετα, η βιοψία είναι η μέθοδος εκλογής για την ασφαλή αναγνώριση μιας βλάβης του μαστού. Επίσης, πριν από οποιαδήποτε επέμβαση αφαίρεσης βλάβης του μαστού, η λήψη βιοψίας είναι απολύτως απαραίτητη.

4Ο π μύθος: Είναι καλύτερο να αφαιρέσετε τη βλάβη απευθείας από το στήθος αντί να την κάνετε βιοψία πρώτα.

Αλήθεια: Είναι μεγάλο λάθος να αφαιρέσετε πρώτα οποιαδήποτε βλάβη του μαστού χωρίς βιοψία. Αυτό ισχύει για πολλούς λόγους. Από τη μια πλευρά, οι γυναίκες που υποβάλλονται σε άμεση εκτομή μιας βλάβης τείνουν να υποβάλλονται σε μεγαλύτερο αριθμό χειρουργικών επεμβάσεων, επειδή άλλο είναι το είδος της χειρουργικής επέμβασης που εκτελείται για διαγνωστικούς σκοπούς και άλλο αυτό που γίνεται για θεραπευτικούς σκοπούς. Ωστόσο, ακόμη και όσον αφορά τις θεραπευτικές παρεμβάσεις, το είδος της παρέμβασης διαφέρει ανάλογα με τη φύση της αναπηρίας.

Ο δεύτερος λόγος για τον οποίο απαγορεύεται η αφαίρεση βλαβών από το μαστό χωρίς πρώτη βιοψία είναι ότι ορισμένοι τύποι καρκίνου του μαστού απαιτούν νεοεπικουρική (δηλαδή προεγχειρητική) χημειοθεραπεία πριν από την αφαίρεσή τους, καθώς αυτό δείχνει την ανταπόκριση στη θεραπεία και παρέχει πρόσθετες θεραπευτικές επιλογές για ορισμένες κατηγορίες ασθενών που δεν έχουν ανταποκριθεί πλήρως.

Η άμεση αφαίρεση μιας βλάβης, χωρίς προηγούμενη ιστολογική αναγνώριση σε αυτές τις περιπτώσεις, καταδικάζει τους ασθενείς να τα πάνε χειρότερα και, επιπλέον, να ζήσουν λιγότερο από ό,τι θα ζούσαν αν τα πράγματα πήγαιναν όπως θα έπρεπε. Τέλος, μια πολύ καλή ανταπόκριση στη νεοεπικουρική θεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε λιγότερο εκτεταμένη χειρουργική επέμβαση.

5Ο π μύθος: Εάν μετά από ευρεία εκτομή όγκου διεισδύσουν τα χειρουργικά όρια, δεν χρειάζεται να γίνει ευρύτερη εκτομή των ορίων γιατί έτσι κι αλλιώς ο μαστός θα ακτινοβοληθεί.

Αλήθεια: Σε όλες τις περιπτώσεις που ένας κακοήθης όγκος έχει εκτομή ευρέως και ο μαστός διατηρείται, είναι επιτακτική ανάγκη αυτό να γίνεται εντός υγιών περιθωρίων. Η ακτινοβόληση θα ακολουθήσει σε κάθε περίπτωση, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει την εκ νέου εκτομή των ορίων εάν διεισδύσουν. Ο ρόλος της είναι πολύτιμος αλλά διαφορετικός.

Είναι γνωστό ότι ένας ασθενής με διηθημένα όρια που θα ακτινοβοληθεί έχει διπλάσια πιθανότητα τοπικής υποτροπής σε σύγκριση με έναν ασθενή με υγιή όρια που θα ακτινοβοληθεί επίσης. Η εκτομή του ορίου είναι συνήθως μια πολύ απλή και ασφαλής διαδικασία.

6Ο π μύθος: Εάν ένα εύρημα μαστογραφίας ή υπερηχογραφήματος μαστού υποδηλώνει βιοψία, μπορεί να κάνουμε μαγνητική τομογραφία μαστού αντί για βιοψία για να αποφασίσουμε εάν χρειάζεται πραγματικά ή όχι βιοψία.

Αλήθεια: Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας είναι πολύ συγκεκριμένος και σίγουρα για να μην πω ότι δεν γίνεται βιοψία μιας βλάβης. Δεν μπορούμε και δεν πρέπει να βασιστούμε στον μαγνητισμό για να το λύσουμε αυτό. Εάν μια βλάβη έχει ένδειξη για βιοψία από μαστογραφία ή υπερηχογράφημα, αυτό δεν θα αλλάξει με μαγνητική τομογραφία, καθώς υπάρχουν περιπτώσεις όπου το εύρημα μπορεί να μην είναι ορατό στην μαγνητική τομογραφία ή μπορεί να φαίνεται αθώο αλλά δεν είναι, επομένως δεν εγγυώνται τον ασθενή. Εάν ενδείκνυται βιοψία, θα πρέπει να γίνει βιοψία. Δεν είναι μαγνητικό στη θέση του.

7Ο π μύθος: Η μαγνητική τομογραφία μαστού είναι καλύτερη και σύγχρονη εξέταση, οπότε μπορούμε να την κάνουμε αντί για ψηφιακή μαστογραφία, που είναι μια παλιά και «ξεπερασμένη» μέθοδος που έχει ακτινοβολία.

Αλήθεια: Όπως προαναφέρθηκε, ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας είναι πολύτιμος αλλά και πολύ συγκεκριμένος. Συμπληρώνει τη μαστογραφία και το υπερηχογράφημα μαστού όταν χρειάζεται με πολύ συγκεκριμένες ενδείξεις. Η μαστογραφία είναι πλέον απαραίτητη. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι δεν υπάρχει άλλη μέθοδος που να απεικονίζει τις ασβεστώσεις τόσο καλά όσο αυτή.

Επίσης έχει ελάχιστη ακτινοβολία και γενικά είναι πολύ ασφαλές. Σε κάθε περίπτωση, τα οφέλη του είναι πολυάριθμα και ευεργετικά για τη ζωή των γυναικών, σε αντίθεση με τις βλαβερές του επιπτώσεις, που είναι ασήμαντες.

8Ο π μύθος: Ο προσυμπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο του μαστού δεν είναι τόσο σημαντικός γιατί αν συμβεί κάτι, η γυναίκα μπορεί να το νιώσει και η ίδια.

Αλήθεια: Η πρόληψη σώζει ζωές. Ο προσυμπτωματικός έλεγχος είναι ένας προληπτικός έλεγχος ασυμπτωματικών γυναικών με ψηφιακή μαστογραφία με στόχο την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του μαστού και την αντίστοιχη μείωση της θνησιμότητας. Μπορεί να ανιχνεύσει τον καρκίνο του μαστού έως και 2 χρόνια πριν γίνει κλινικά εμφανής και μπορεί να μειώσει τη θνησιμότητα από καρκίνο του μαστού κατά 25% συνολικά.

9Ο π μύθος: Δεν είναι σημαντικό για μια γυναίκα που δεν έχει καρκίνο του μαστού να επισκέπτεται χειρουργό μαστού (μαστολόγο).

Αλήθεια: Κάθε γυναίκα πρέπει να αυτοεξετάζεται μία φορά το μήνα και να επισκέπτεται έναν χειρουργό μαστού (μαστολόγο) για φυσική εξέταση μία φορά το χρόνο, όπως ακριβώς κάνει και με τον γυναικολόγο της. Η κλινική εξέταση, ακόμη και φυσιολογική, θα πρέπει να ακολουθείται από μαστογραφία εάν η γυναίκα είναι άνω των 40 ετών και εάν υπάρχουν ευρήματα στην ψηλάφηση ή στη μαστογραφία, τότε είναι απαραίτητη η στοχευμένη υπερηχογραφική εξέταση του μαστού. Είναι αυτονόητο ότι οι γυναίκες που έχουν συμπτώματα θα πρέπει να επισκέπτονται τον μαστολόγο τους το συντομότερο δυνατό.

Παρά την ανάπτυξη σύγχρονων και ιδιαίτερα ευαίσθητων απεικονιστικών μεθόδων, ο ρόλος της κλινικής εξέτασης παραμένει πρωταρχικός στην αξιολόγηση των ασθενών, στην αξιολόγηση των κλινικών ευρημάτων και στην επιλογή των κατάλληλων διαγνωστικών μεθόδων. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις, υπάρχουν χειροπιαστές βλάβες στο μαστό που δεν φαίνονται με καμία απεικονιστική μέθοδο και γίνονται αντιληπτές μόνο κατά την κλινική εξέταση, η οποία πρέπει να γίνει από ειδικό μαστολόγο.

10Ο π μύθος: Δεν είναι τόσο σημαντικό ο χειρουργός μαστού (μαστολόγος) να έχει επίσημα προσόντα και να έχει πιστοποιητικό στην ειδικότητά του.

Αλήθεια: Δεν είναι τυχαίο ότι στα μεγάλα κέντρα του εξωτερικού κάθε καρκινοπαθής ή με συμπτώματα αντιμετωπίζεται μόνο από γιατρούς αυστηρά εξειδικευμένους στη νόσο. Αυτό έχει αποδειχθεί ότι προσφέρει στους ασθενείς καλύτερα ογκολογικά αποτελέσματα και επομένως καλύτερη πρόγνωση. Αυτό το γεγονός ισχύει ακόμη περισσότερο για ασθενείς με καρκίνο του μαστού. Κάθε εξειδικευμένος χειρουργός μαστού πρέπει να παρέχει στους ασθενείς του την καλύτερη δυνατή θεραπεία, ακολουθώντας διεθνή πρωτόκολλα.

«Σήμερα, η ειδίκευση κάθε γιατρού σε ένα συγκεκριμένο αντικείμενο πρέπει να πιστοποιείται επίσημα από διεθνώς αναγνωρισμένους οργανισμούς και απαιτεί πολύ αυστηρά κριτήρια εκπαίδευσης και επιτυχή συμμετοχή σε απαιτητικές ευρωπαϊκές εξετάσεις», τονίζει ο κ. Ντουβετσέμης αναφερόμενος στα αναγνωρισμένα χειρουργικά πιστοποιητικά του μαστού στην Ευρώπη. «Ο επίσημος και πιο αναγνωρισμένος Ευρωπαϊκή πιστοποίηση Για χειρουργική επέμβαση μαστούσκυρόδεμα, είναι αυτός της UEMS, η οποία απονέμει τον τίτλο FEBS στον θωρακοχειρουργό που τον κατέχει, ακολουθούμενο από αυτόν της BRESO για τη Χειρουργική Ογκολογία Μαστού, η οποία αναλόγως απονέμει τον τίτλο CEBS», καταλήγει.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *