Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: Όλες οι λεπτομέρειες της δημιουργίας του

ο Νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών θα πάρει σάρκα και οστά τα επόμενα χρόνια και φαίνεται ότι το θέμα θα απασχολήσει πολύ έντονα τον δημόσιο χώρο.

Ήδη ο Σύλλογος Αρχαιολόγων έχει εκφράσει τη διαφωνία του για τον τρόπο διεξαγωγής του κλειστού διαγωνισμού και απαντήσεις προσπάθησε να δώσει στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου η Λίνα Μενδώνη.

Όπως ήδη ανακοινώθηκε, τα αρχιτεκτονικά γραφεία των David Chipperfield και Αλεξάνδρου Τοπάζη κέρδισαν τον κλειστό διαγωνισμό και όλοι περιμένουμε με ανυπομονησία τα μοντέλα που δυστυχώς δεν είδαμε χθες.

Το τελικό σχέδιο θα βγει στις 15 Φεβρουαρίου από τον Πρωθυπουργό, αλλά να δούμε τι πληροφορίες έχουμε μέχρι τότε. Στη συνέντευξη Τύπου, εκτός από τη Λίνα Μενδώνη, παραβρέθηκαν ο πρόεδρος της διεθνούς επιτροπής επιλογής της αρχιτεκτονικής πρότασης καθηγητής Ανδρέας Κούρκουλας και ο αρχιτέκτονας Γιάννης Βεντουράκης, ο οποίος είναι ο project manager που επέλεξε η δωρητής εταιρεία. Ο διεθνής κλειστός διαγωνισμός για την επιλογή αρχιτεκτονικού έργου κατέστη δυνατός χάρη σε δωρεά 650.000 από την οικογένεια Λαιμού.

Αντιδράσεις στον κλειστό διαγωνισμό

Για τους λόγους που δεν επιλέχθηκε η ανοιχτή διαδικασία του διαγωνισμού -κάτι που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, ο κ. Κούρκουλας δεσμεύτηκε να δώσει απαντήσεις.

«Υπάρχουν διάφορα είδη πλειστηριασμών και το ερώτημα είναι γιατί δεν άνοιξε η δημοπρασία. Η εμπειρία που υπάρχει και στις δύο περιπτώσεις και έχει ακολουθηθεί σε πολλούς διαγωνισμούς ανά τον κόσμο είναι ότι σε έναν ανοιχτό διαγωνισμό οι συμμετοχές θα ξεπερνούσαν τις 600 με 1000. Αυτό αποθαρρύνει σημαντικά γραφεία λόγω του κόστους, αλλά και του χάους αν θέλετε να συμμετάσχετε αυτή η διαδικασία. Και σε κάθε περίπτωση, επιλέξαμε τη στρατηγική, με αυστηρά κριτήρια, να επιλέξουμε γραφεία σε όλο τον κόσμο».

Στη συνέχεια πρόσθεσε: «Έχουμε πει από την αρχή ότι το μουσείο δεν έχει μόνο τουριστική διάσταση για να φέρει τουρίστες στην περιοχή, αλλά έχει μια πολύ σημαντική παρέμβαση στην πόλη συνολικά. Και το μεγάλο στοίχημα, πέρα ​​από το γεγονός των τουριστών, είναι πόσοι κάτοικοι μπορούν να επισκεφθούν τους χώρους του μουσείου. Ουσιαστικά, το μουσείο θα πρέπει να είναι ένα σημείο συγκέντρωσης για το ευρύτερο κέντρο. Μπορεί να είναι οικολογικά πρωτότυπο, δηλ. έχει ευαισθησία στα σύγχρονα ζητήματα. Να ανταποκριθεί με στέρεο τρόπο στη σχέση των εκτεθειμένων πραγμάτων, κυρίως των τρισδιάστατων αντικειμένων, με το φόντο, το φόντο όπου εκτίθενται. Για να μπορέσει να μας μιλήσει για φωτισμό, φυσικό φωτισμό και κυρίως κάθετο φωτισμό, καθώς είναι μια μεγάλη έκταση που θα καταλάβει τον σημερινό κήπο μπροστά από το μουσείο. Επεσήμανε ότι η ομοφωνία της επιτροπής για την τελική επιλογή αποτελεί τέλεια επισφράγιση της όλης διαδικασίας».

Στην πράξη, η επιτροπή κάλεσε δέκα γραφεία στο εξωτερικό, τα οποία υποτίθεται ότι θα συνεργάζονταν με δέκα γραφεία στο εσωτερικό, για να υποβάλουν κοινή πρόταση.

Δεν υπάρχει υπόγεια σύνδεση με την Ακρόπολη

Ένα από τα θέματα που προκάλεσε εντύπωση στη χθεσινή ανακοίνωση ήταν ότι δεν θα υπάρξει τελικά υπόγεια σύνδεση του νέου Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου με την Ακρόπολη.

Όπως εξήγησε ο κ. Κούρκουλας: «Όλες οι ομάδες που εμπλέκονται θεώρησαν ότι η ένταση αυτής της υπόγειας σύνδεσης δεν ήταν απαραίτητη και πρότειναν η διέλευση και η σύνδεση με την Ακρόπολη να γίνει στην επιφάνεια. Αυτό που έμεινε λοιπόν ως ερωτηματικό ήταν η σχέση με τα ιστορικά κτίρια του Πολυτεχνείου, που εντάχθηκαν στο έργο ως ενδεχόμενη σύνδεση και όσμωση αυτών των κτηρίων με το μουσείο. Η ιστορία σταμάτησε εδώ, πράγμα που σημαίνει ότι αυτά τα τρία ιστορικά κτίρια μπροστά θα μπορούν προφανώς να παίξουν διαφορετικό ρόλο σε σχέση με το ανακαινισμένο μουσείο. Όλη η γειτονιά θα αλλάξει και η ιδέα ήταν της Επιτροπής αν η περιουσία του Πολυτεχνείου, αυτά τα ιστορικά κτίρια, μπορούσαν να είναι σε συνεργασία με το μουσείο και τον δήμο Αθηναίων, ώστε να αποτελέσουν μέρος της εξωστρέφειας της σχολής αρχαιολογίας. , προς την πόλη Αλλά αυτό παραμένει στο δεύτερο στάδιο.

Όλες οι μελέτες έλαβαν υπόψη τη πιθανή σύνδεση με αυτά τα τρία ιστορικά κτίρια, τα οποία θα παραμείνουν κτίρια του Πολυτεχνείου και μπορούν να αντιπροσωπεύουν έναν σημαντικό κόμβο της σύνδεσης μουσείου-πολυτεχνείου-δήμου. Εκθέσεις σύγχρονης τέχνης, εδώ ή δίπλα, εκθέσεις αρχιτεκτονικής εδώ ή δίπλα, έχετε κατά νου ότι αυτά τα τρία κτίρια δεν ταιριάζουν δομικά με τον τρόπο διδασκαλίας της αρχιτεκτονικής σήμερα, επειδή είναι τεράστιες αίθουσες, ψηλά ταβάνια, αλλά ιδανικά για εκδηλώσεις, εκθέσεις.

Η ιδέα λοιπόν ήταν να μπορέσουμε να προχωρήσουμε υλοποιώντας το μουσείο να κατανοήσει τις αλλαγές που θα φέρει στο γενικό κέντρο της Αθήνας και τη συμβολή του Πολυτεχνείου, αλλά και της ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ, σε αυτή τη δημιουργία μιας νέας σύνδεσης της αρχιτεκτονικής. Δεν πιστεύαμε ότι υπήρχε καλύτερο όνειρο, επιτρέψτε μου να το θέσω αλλιώς, να περάσουν οι φοιτητές αρχιτεκτονικής από το μουσείο για να πάνε στη σχολή τους. Σήμερα το Πολυτεχνείο είναι δίπλα στο μουσείο και η σύνδεσή τους, η επαφή τους είναι σαν να παίρνουν λεωφορείο εκεί.

Επιπλέον, τα κτήρια του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου και του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου στο Metzow, των οποίων οι χώροι επίσης αναπαλαιώνονται, αναμένεται να συνεργαστούν με την έννοια ότι θα εξευγενίσουν πολιτιστικά τη συγκεκριμένη περιοχή».

Η ανακοίνωση της Πανελλήνιας Ένωσης Αρχιτεκτόνων

Το Διοικητικό Συμβούλιο του ΣΑΔΑΣ – Πανελλήνια Ένωση Αρχιτεκτόνων, μετά από ανοιχτή επιστολή του Φεβρουαρίου 2022 από κοινού με την Ένωση Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΑΠ. 67274/28.02.2022), σχετικά με τις επίμαχες διαδικασίες που εξήγγειλε το Υπουργείο Εσωτερικών και σχετικά με η κατασκευή του ΝΕΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ πιστεύει ότι:

• Η από 01.09.2023 ανακοίνωση του Υπουργείου Εσωτερικών με τα «αποτελέσματα επιλογής αρχιτεκτονικών έργων» για την ανέγερση του Νέου Αρχαιολογικού Μουσείου από την ορισθείσα Διεθνή Επιτροπή Αξιολόγησης δεν μπορεί να αναγνωριστεί ως αποτέλεσμα θεσμοθετημένης Διαγωνιστικής διαδικασίας, ούτε ως μέρος συμβουλευτικού σταδίου προετοιμασίας, καθώς δεν ακολουθεί όσα προβλέπει η ελληνική νομοθεσία. Πιο συγκεκριμένα, με βάση την υπουργική απόφαση (άρθρο 1, παράγραφος 3α), το ίδιο το υπουργείο είναι αρμόδιο για την προκήρυξη διεθνούς αρχιτεκτονικού διαγωνισμού σε συνεργασία και σύμφωνα με τις προδιαγραφές UIA-UNESCO.

• Θεωρούμε απαράδεκτη την έμμεση συνεργασία του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού με ιδιωτικό ίδρυμα για «δωρεά» εκπαίδευσης, καθώς προσπαθεί να παρακάμψει την ελληνική νομοθεσία και οι διαδικασίες που ακολουθούνται για την επιλογή της κατάρτισης απέχουν πολύ από τις προδιαγραφές που αναφέρουμε (κλειστό φύση του διαγωνισμού, συμμετοχή μόνο ξένων γραφείων σε ετερόκλητη συνεργασία με ελληνικά, σύνθεση επιτροπής αξιολόγησης με δύο μόνο μέλη αρχιτέκτονες).

• Οι συμμετέχοντες σε αυτή την προβληματική διαδικασία, οι Έλληνες αρχιτέκτονες, είτε ως μέλη της επιτροπής αξιολόγησης είτε ως ερευνητές, συμβάλλουν στην απαξίωση του Ιδρύματος Αρχιτεκτονικών Διαγωνισμών, στην υποβάθμιση της αρχιτεκτονικής και στον αθέμιτο επαγγελματικό ανταγωνισμό.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΣΑΔΑΣ – ΠΕΑ, γνωρίζοντας τη σημασία και την αξία του συγκεκριμένου έργου, καλεί το Υπουργείο Εσωτερικών να ακολουθήσει τη θεσμική διαδικασία που προβλέπει η ελληνική νομοθεσία για τους διεθνείς αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς προκειμένου να διασφαλιστεί ένα αποτέλεσμα αντάξιο της ιστορίας και των διεθνών εμβέλειας του ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ.
Ταυτόχρονα, καλεί τους αρχιτέκτονες που εμπλέκονται σε αυτές τις διαδικασίες να συμβάλουν, με αποχή, για την υπεράσπιση της αρχιτεκτονικής δεοντολογίας και του κύρους του κλάδου μας.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *