Γλυπτά του Παρθενώνα: το μέλλον τους παίζεται κεκλεισμένων των θυρών

Συζητήσεις μεταξύ Ελλάδας και Βρετανίας για την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα στην Αθήνα αποκαλύπτει δημοσίευμα των New York Times.

Το εκτενές δημοσίευμα με τίτλο «Μετά από 220 χρόνια, η μοίρα των μαρμάρων εξαρτάται από μυστικές διαπραγματεύσεις», αναφέρεται σε άγνωστες συναντήσεις της ελληνικής κυβέρνησης με το Βρετανικό Μουσείο και μάλιστα αναφέρει συγκεκριμένα τα άτομα που συμμετείχαν σε αυτές.

«Οι συνομιλίες πραγματοποιούνται στο Λονδίνο από τον Νοέμβριο του 2021 μεταξύ του πρωθυπουργού της Ελλάδας, Κυριάκου Μητσοτάκη, και του Τζορτζ Όσμπορν, του πρώην υπουργού Οικονομικών της Βρετανίας που είναι τώρα πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου. Σε στεγασμένα πολυτελή ξενοδοχεία και στην έπαυλη του Έλληνα πρέσβη, οι δύο πλευρές προσπάθησαν να καταλήξουν σε συμφωνία για το μέλλον των Μαρμάρων. Σε αρκετές από αυτές τις συναντήσεις, ο Γιώργος Γεραπετρίτης, υπουργός χωρίς χαρτοφυλάκιο της ελληνικής κυβέρνησης, ενήργησε ως εκπρόσωπος του Μητσοτάκη», είπε ο Άλεξ Μάρσαλ, που υπέγραψε το άρθρο, επικαλούμενος ανθρώπους που γνωρίζουν τις διαπραγματεύσεις.

Τι ζήτησε η ελληνική πλευρά;

Ο Έλληνας πρωθυπουργός, σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, «ζήτησε από το Βρετανικό Μουσείο να επιστρέψει ολόκληρη τη ζωφόρο της συλλογής του, περίπου 250 πόδια λαξευμένης πέτρας που κάποτε περιέβαλλε τον Παρθενώνα. Εκεί θα επανενωθούν με άλλα κομμάτια που ήδη εκτίθενται στο Μουσείο της Ακρόπολης στην Αθήνα.

Η ίδια πηγή σημειώνει ότι «ο Κυριάκος Μητσοτάκης ήθελε συμφωνία ότι αυτά τα γλυπτά θα παραμείνουν στην Ελλάδα για τουλάχιστον 20 χρόνια και ήλπιζε ότι μετά από 20 χρόνια η συμφωνία θα επεκταθεί ώστε τα πάνελ της ζωφόρου να παραμείνουν στην Αθήνα».

«Σε αντάλλαγμα για τη ζωφόρο, τα ελληνικά μουσεία θα προμηθεύσουν το Βρετανικό Μουσείο με μια περιστρεφόμενη συλλογή αντικειμένων ανεκτίμητης αξίας, μερικά από τα οποία δεν έχουν φύγει ποτέ από την Ελλάδα», πρόσθεσε το πρόσωπο.

Αλλά το Βρετανικό Μουσείο θέλει μια άλλη συμφωνία. Συγκεκριμένα, ο Όσμπορν προσφέρθηκε να επιστρέψει ένα μικρότερο τμήμα της ζωφόρου, καθώς και γλυπτές θεούς και κένταυρους, ως βραχυπρόθεσμο δάνειο, είπε πηγή στους NYT. «Το μουσείο μπορεί να προσφέρει έως και το ένα τρίτο των γλυπτών του Παρθενώνα στη συλλογή του. Μόλις η Ελλάδα επιστρέψει αυτά τα αντικείμενα στο Λονδίνο, άλλα θα σταλούν στην Αθήνα για να τα αντικαταστήσουν. Με την πάροδο του χρόνου, ο αριθμός των αποστολών στην Ελλάδα θα αυξηθεί για να αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο χωρών», πρόσθεσε.

Στη συνέχεια ο Μάρσαλ αναφέρθηκε στα νομικά προβλήματα που προκύπτουν από το βρετανικό δίκαιο σχετικά με τον επαναπατρισμό των γλυπτών.

«Σύμφωνα με τη νομοθεσία του Ηνωμένου Βασιλείου, το Βρετανικό Μουσείο δεν μπορεί να αφαιρέσει αντικείμενα από τη συλλογή του εκτός εάν είναι «ακατάλληλα για αποθήκευση», αν και είναι ελεύθερο να δανείζει αντικείμενα σε άλλα ιδρύματα», εξηγεί.

Παράλληλα, σχολίασε ότι οι πιέσεις για την επιστροφή των ιστορικών αντικειμένων έχουν αυξηθεί και υπενθύμισε ότι στις 16 Δεκεμβρίου 2022 ανακοινώθηκε η απόφαση του Πάπα Φραγκίσκου να επιστρέψει στην Ελλάδα τα τρία θραύσματα της ζωφόρου και το αέτωμα του Παρθενώνα, που φυλάσσονται από τον 19ο αιώνα στις πολύτιμες συλλογές των Μουσείων του Βατικανού.

Η Αθήνα και το Λονδίνο, ωστόσο, «απέχουν πολύ από το να δώσουν τα χέρια για την επιστροφή των γλυπτών στην Ελλάδα», εκτιμά ο αρθρογράφος και έρχεται σε πλήρη αντίθεση με δημοσιεύματα των προηγούμενων ημερών όπως το Bloomberg και οι Times, που ήθελαν δύο χώρες να έχουν γεφυρώσει το χάσμα και πλησιάζουν σε συμφωνία.

Το επικίνδυνο παιχνίδι του Osborne

Σημειώνεται ότι σε άρθρο της στις 14 Ιανουαρίου, η Telegraph, η οποία αποκάλυψε ότι ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου, Τζορτζ Όσμπορν, βρισκόταν σε επαφή με την ελληνική κυβέρνηση, έκανε λόγο για ριψοκίνδυνο παιχνίδι από την πλευρά της διοίκησης του Μουσείου του Λονδίνου. και αναφέρθηκε στο παρασκήνιο των συζητήσεων για την επιστροφή των γλυπτών στην Αθήνα.

Το άρθρο, υπό τον τίτλο «Ο Τζορτζ Όσμπορν παίζει ριψοκίνδυνο παιχνίδι ως πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου», σημειώνει ότι «για οποιονδήποτε άλλον, είναι απλώς μάρμαρα. Στα χέρια του Τζορτζ Όσμπορν όμως έχουν γίνει πιόνια σκακιού. Και το παιχνίδι που παίζει θα μπορούσε να καθορίσει το μέλλον των μεγαλύτερων πολιτιστικών θησαυρών της χώρας».

Αφού ο αρθρογράφος έκανε μια ιστορική επισκόπηση της επί δεκαετίες διαμάχης μεταξύ των δύο πλευρών, αναφέρθηκε στην ομόφωνη απόφαση της UNESCO τον Μάιο του 2021 να επιστρέψει τα γλυπτά και υπενθύμισε ότι την ίδια χρονιά ο Τζορτζ Όσμπορν εξελέγη πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου. Πέντε μήνες αργότερα, είχε την πρώτη του συνάντηση με τον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.

«Η συνάντηση -και αυτή που ακολούθησε τον περασμένο Νοέμβριο, με άλλες τέσσερις-πέντε μυστικές συναντήσεις με τον Έλληνα υπουργό Επικρατείας Γιώργο Γεραπετρίτη- είναι η προσπάθεια του Όσμπορν να βρει έναν τρίτο δρόμο όσον αφορά τα Μάρμαρα. Ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου έχει δεσμευτεί να συγκεντρώσει 1 δισεκατομμύριο λίρες στο πλαίσιο του προγράμματος Rosetta για τον εκσυγχρονισμό και την ανακαίνιση του μουσείου, πράγμα που σημαίνει ότι έχει ήδη αρχίσει να αναζητά τα χρήματα. Τα ελγινικά μάρμαρα έχουν γίνει εμπόδιο. Αν δείξει ότι δεν τους σέβεται και εγκαταλείψει την εκστρατεία για να τους φέρει πίσω, μπορεί να χάσει δωρητές», αποκάλυψε.

Επομένως, η λύση του Osborne είναι να προσφέρει ένα δάνειο των γλυπτών της Αθηνάς με αντάλλαγμα ένα δάνειο κάποιων άλλων θησαυρών. Μάλιστα, ο Rayner παρουσίασε και ένα χρονοδιάγραμμα σύμφωνα με το οποίο «το ένα τέταρτο των γλυπτών θα μπορούσε να σταλεί στην Ελλάδα σε πέντε χρόνια. Μετά αυτό το μέρος θα πάει πίσω στη Βρετανία και ένα άλλο τέταρτο θα έρθει στην Ελλάδα».

Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι οι Έλληνες δεν θα συμφωνήσουν στην πρόταση «το ένα τέταρτο ο καθένας», αλλά «είναι αισιόδοξοι ότι μπορεί να συμφωνήσουν να αποδεχτούν το μισό».

Οι Βρετανοί αποκλείουν κάθε σενάριο επιστροφής

Εν τω μεταξύ, αξίζει να σημειωθεί ότι ο Βρετανός υπουργός Πολιτισμού Michel Donnellan, σε συνέντευξή του στο BBC, ζήτησε να σχολιάσει δημοσιεύματα των τελευταίων ημερών ότι οι δύο χώρες θέλουν να είναι σε συζητήσεις για τον επαναπατρισμό των ιστορικών τοποθεσιών, επέμεινε ότι ο Παρθενώνας τα γλυπτά «ανήκουν εδώ στο Ηνωμένο Βασίλειο» και δεν πρέπει να επιστραφούν στην Ελλάδα.

Όπως σημείωσε, η αποστολή τους θα «άνοιγε τον ασκό του Αιόλου» και θα ήταν ένας «επικίνδυνος δρόμος» καθώς θα προκαλούσε διαμάχη για τα υπόλοιπα εκθέματα του Βρετανικού Μουσείου. «Αυτό θα άνοιγε την πόρτα στο ερώτημα ολόκληρου του περιεχομένου των μουσείων μας», επεσήμανε.

Μετά τη συνέντευξή της, η Donnellan είπε ότι είχε «πολλές συνομιλίες» με τον διευθυντή του Βρετανικού Μουσείου, George Osborne, και ότι «η άποψή του για το θέμα είχε παρερμηνευτεί και παρερμηνευθεί».

«Δεν θα στείλει τα γλυπτά πίσω. Δεν είναι αυτή η πρόθεσή του. Δεν έχει καμία επιθυμία να το κάνει. Έχει συζητηθεί και η ιδέα ενός δανείου για 100 χρόνια, κάτι που σίγουρα δεν είναι αυτό που σχεδιάζει. Θα συμφωνήσει μαζί μου ότι δεν πρέπει να τους στείλουμε πίσω και στην πραγματικότητα είναι εδώ στο Ηνωμένο Βασίλειο όπου τους φροντίζουμε για πολύ καιρό από τότε που έχουμε πρόσβαση», είπε ο υπουργός.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *